Yapı malzemeleri

Yapı malzemeleri

Yapı malzemeleriİnsanoğlunun temel gereksemelerinden biri, kötü hava koşullarından korunmaktır. İlkel insanlar bu gereksemelerini mağaralarda yaşayarak karşıladılar. Kendilerinden sonra gelenler de, yapılar inşa etmeye başladılar. Bu barınakların biçimini belirleyici etkenler, iklim ile eldeki yapı malzemeleriydi. Sözgelimi, sıcak ve yağışsız ülkelerde, ısıdan ve güneşten korunmak için evlerin pencereleri küçük tutulur ve duvarlar kalın yapılırdı. Buna karşılık, yağışlı iklimin egemen olduğu yerlerde evlerin damlan eğimli yapılır ve üzeri ot ve sazla kapatılırdı. Böylelikle yağmur sularının evin içine sızmadan damdan akıp gitmesi sağlanırdı. Deprem bölgelerinde ise eVler hafif malzemelerden yapılırdı. Japonya’da bugün hâlâ evlerin bazı iç duvarları kağıttan yapılır.

Kereste ile İnşaat

Aslında eski bir yapı malzemesi olan keresteden (2), günümüzde büyük yapılarda da yararlanılmakla birlikte, daha çok, küçük konut yapımında kullanılır. Kereste imali ve proje çizim tekniğindeki gelişmeler sayesinde, bugün artık pek çok güçlüğün üstesinden gelinmiştir. Kereste, damarlı olduğu için uzunlamasına taşıma gücü, enlemesine taşıma gücünden farklıdır. Bu farklılığı gidermek için şimdi birtakım yapıştırıcılar kullanılmaktadır. Bu yapıştırıcılarla, çeşitli yönlerde damarları olan kereste tabakaları birbirine yapıştırılmaktadır. Daha iyi koruma yöntemleriyle kerestenin dayanıklılığını artırılmıştır. Ayrıca kerestenin birtakım işlemlerden geçirilerek, kolayca yanması önlenmiştir. Kereste yapıları birbirine bağlama yöntemleri de geliştirilmiştir. Bunların en önemlisi, üzerindeki çok sayıda küçük dişle, yükü geniş bir alana yayan madeni bağlantı levhalarıdır.

Bugün kereste bütünüyle prefabrike (6) olan konutların yapımında da kullanılmaktadır. Bu konutlar fabrikada yapılır ve sağlam bir temel üzerine dikilir. Kereste daha çok, döşeme ve çatı kirişi, pencere çerçeveleri, kapı, döşeme ve üzeri sonradan sıvanacak olan yük taşımayan iç duvarları tutan direk yapımında kullanılır. Kereste çevre kirlenmesine neden olmadığı için de, birçok kimseye çekici gelir.

Taş ve Tuğla ile İnşaat

Taşın hâlâ bazı inşaatlarda kullanılmasına karşın, sanayileşmiş ülkelerde önemi nispeten azalmış, sadece yapıların dış yüzeyleri gibi süsleme amacıyla kullanılan bir malzeme durumuna gelmiştir. Tas. taşocaklarında, kayaların dinamitle parçalanması yada büyük demir kamalarla çatlatılması sonucu elde edilir. Eğer taş, kireç taşında olduğu gibi tabakalı ise, inşaatta kullanıldığı zaman tabakaların basıncın yönüyle dik açı yapacak biçimde yerleştirilmesine dikkat edilmelidir.

Gelişmiş ülkelerde, pişirilmiş tuğla, konut yapımında cok kullanılır. Tuğlanın türü ve boyutları ülkeden ülkeye değişir. Ne var ki, günümüzde, tuğlanın türünü ve boyutlarını uluslararası düzeyde standartlaştırma yönünde bir eğilim gelişmektedir. Tuğlanın büyüklüğü ve boyutları, duvarcının tuğlayı tek eliyle tutması ve vatav. dikey biçimde dizilmiş öteki tuğlalarla birlikte örmesi gözönüne alınarak seçilmiştir.

Tuğlaların çoğu kil yada şistten yapılır ve tuğla ocağında pişirilir. Bununla birlikte, bazı cins tuğlalar silisli kum ve kireçten yapılır; bunlara kalsiyum silikat tuğlası adı verilir. Yapı blokları ise tuğladan biraz daha büyüktür.

Beton ile İnşaat

Çoğu kişi betonun modern bir yapı malzemesi olduğunu sanır. Oysa betonun tarihçesi Romalılara dayanır. Romalılar su yollarının ve açıkhava tiyatrolarının yapımında beton kullanırlardı. Gene yavsın bir kanıya göre beton, (temeller dışında) yalnızca büyük bina yapımında kullanılır. Bu düşünce de yanlıştır. Beton su, taş ve kumun bir birleştirici maddeyle (genellikle, Portland çimentosu gibi) bir araya getirilmesinden oluşan bir karışımdır. Bugün, konut duvar ve damlarıyla daha büyük yapı gereksemelerini karşılayabilecek biçimde önceden dökülmüş beton blok üreten bir sanayi dalı doğmuştur. Bu amaçla bir seri kalıp hazırlama işlemine, «batarya dökümü» adı verilir. Bu teknik, son zamanlarda daha da geliştirilmiş ve hızlı konut yapımının amaçlandığı, gelişmekte olan ülkelerde uygulanmıştır. Beton pano konutlar onları isleyecek fabrikaya gerek göstermeksizin istenilen yerde kurulur. Bu iş için gerekli olan araçlar, döküm için dikey bir batarya birimi, bir taşıyıcı araç, bir vinç kulesi ve öteki yardımcı malzemelerdir. Bütün bunlarla, bir taşeron orta boy bir apartman blokunu bir günde insa edebilir. Temel plan standarttır; ama sistem, birkaç birim aracılığıyla çok büyük bir mimari ve planlama esnekliği sağlar.

Konut yapımında başka bileşik malzemeler de önem kazanmaya başlamıştır. Hepimizin bildiği dal yada çubuklarla örülmüş duvar ve çamur yada kilden yapılan harç gibi, hepsi de aslında iyi yapılmış malzemelerdir. Konut yapımında kullanılan modern bir malzeme de. camla pekiştirilmiş polyester (sentetik) reçinedir. Bu malzemeyle yapılan panolar da bileşik maddelerdir; bunlar, bilinen kereste çerçeveyle birlikte «gerilme direnci» denen bir direnç kazanırlar. Bu direnç, çerçevenin zamanla çarpılıp eğrilmesini önler. Aynı şekilde, iç duvarlar da, birbirlerine madeni çubuktan ağlarla bağlı kereste yada madeni çerçevelerden yapılabilir. Her iki durumda da duvarın üstü sıva ile kaplanır.

Bugüne kadar plastikten temel yapı malzemesi olarak yararlanılmamış, sadece binaların çeşitli yerlerinde yardımcı malzeme olarak kullanılmıştır. Sözgelimi, panolar, su olukları ve onları taşıyan parçalar, lağım boruları, tavan süsleri gibi. Ayrıca bina için gerekli su. plastik tanklarda biriktirilio nlas-tik borularla aktarılabilir. Köpüklü plastik, duvar boşluklarına şırınga edilerek ısı kaybı önlenebilir. Bazı mimarlar deneysel amaçlarla her yanı plastikten evler yapmışlardır.

Etiketler: ,

Yorum yazın