Vida Nedir Çeşitleri Nelerdir

Vida Nedir Çeşitleri Nelerdir

Vida, döndürülerek bir yere sokulan burmalı çivilere denir. Vidalara günlük yaşamda kullanılan çeşitli eşyalarda sık sık rastlanabilir. İki cismin birbirine tutturulması çoğu kez vidalarla sağlanır. Çeşitli boy ve biçimde vidalar vardır.
Vidalardaki sarmal biçimli çıkıntılara diş adı verilir. iki diş arasındaki uzaklığa ise vida adımı denir. Vidanın bir ağaç parçasına döndürülerek sokulması sırasında, tam bir dönme yapmasıyla vidanın ağaç içinde alacağı yol vida adımına eşittir.
Çoğu vida türleri kılavuz çekilmiş bir delikten geçirilir. Kılavuz çekilmiş delik, çeperine diş açılmış delik demektir. Vida, çevrildikçe deliğe girer. Vidadaki dişler deliğin çeperinde açılmış olan diş yuvalarına sıkıca geçer. Bu tür vidalar çoğunlukla madensel parçaları birbirine bağlamakta kullanılır.
Bazı vidalar birbirine bağlanmak istenen ağaç ya da demir parçaların hazırlanmış olan deliklerinden geçirilerek, uçlarına da somun denilen, çeperine diş açılmış küçük, madensel bir parça takılıp sıkıştırılarak kullanılır. Başları iri ve çoğunlukla köşeli olan ve somunla birlikte kullanılan bu tür vidalara cıvata denir. Vida ve diş çekilmiş delikler kullanılarak bağlanan parçalar kolayca takılıp çıkarılabilir.
Vidalar aynı zamanda ağaç parçalarını birbirine bağlamakta kullanılır. Ağaç vidalarının sivri uçları ve keskin dişleri vardır. Ağaç vidası kullanılacağı zaman, vidanın gireceği yerde matkap gibi bir aygıtla küçük bir delik açılır. Böylece vidanın dişlerini ağaca geçirebilmesi kolaylaştırılmış olur. Ağaç vidasının keskin dişleri ağaç içinde kendisine diş yuvası açabildiğinden, böyle durumlarda kılavuz çekilmiş deliğe gerek yoktur. Yumuşak maddelerde kendi diş yuvasını kendisi açabilen böyle vidalara kendiliğinden kılavuzlu vida denir.
Bazı vidaların başında bir yarık bulunur. Bunlar bir tornavida ile çevrilerek takılır. Bazı vidaların başında ise X biçiminde bir yarık vardır. Bunların çevrilip sıkıştırılabilmesi için, uçlarının enine kesiti X biçiminde olan yıldız tornavidaların kullanılması gerekir.
Vidalar, parçaları birbirine bağlamaktan başka işlerde de kullanılır. Vida, bir makine olarak da iş görebilir. Makinelerde temel amaç, küçük bir güçle büyük bir yükü hareket ettirmektir. Bu eylem sırasında, büyük yükü kısa bir yol boyunca hareket ettirebilmek için, küçük gücün büyük bir uzaklığı aşması gerekir. Bu ilkenin uygulanması, ağır yükleri kaldırmakta kullanılan krikolarda görülebilir.
Otomobil krikosu dev bir vida gibidir. Vidanın bir tam dönüşü otomobili bir miktar kaldırır (otomobilin kaldırıldığı yükseklik vidanın adımına eşittir).
Cemi pervaneleri de birer vidadır. Pervanenin her kanatçığı bir vidadaki sarmal çıkıntılardan birinin bir bölümü olarak kabul edilebilir. Pervanenin katı bir madde içinde vida gibi ilerlediği düşünülürse tıpkı bir vidada olduğu gibi, pervanenin bir tam dönüşü ile adıma eşit ölçüde öne gideceği anlaşılır.
Gemi pervanesi suyu arkasına iter. Bu durum ise gemiyi öne hareket ettiren, karşıt yönde bir tepki yaratır. Pervanenin hareketi aynı zamanda önde bulunan suyun basıncını azaltır. Sonuç olarak, daha büyük olan arkadaki basınç, geminin öne doğru itilmesine yardım eder.

Yorum yazın