Verniyerli Kumpas Nedir

Verniyerli Kumpas Nedir

verniyeli kumpas, sürgülü kumpas olarak da bilinir, duyarlı doğrusal uzunluk ölçümlerinde kullanılan, 1631’de Fransız matematikçi Pierre Vernier’nin geliştirdiği alet. Bu alette iki tane derecelendirilmiş ölçek vardır: Bunlardan biri tıpkı bir cetvel gibidir (ana ölçek), verniye ölçeği olarak adlandırılan ikinci ölçek özel bir biçimde derecelendirilmiştir. Verniye ölçeği, ana ölçeğe paralel olarak kaydırılabilir; böylece uzunluklar, ana ölçekteki derecelerin kesirlerine kadar bir duyarlılıkla ölçülebilir.

Verniyerli Kumpas Nedir

 

Çizimde belirli bir uzunluk ana ölçekte 24’e, aynı uzunluk verniye ölçeğinde 25’e bölünmüştür. Bu, verniye ölçeğindeki derecelerin ana ölçektekilere göre, ana ölçek derecelerinin ’As’i kadar daha kısa olması demektir. Çizimde, verniyedeki 8 çizgisi, ana ölçekteki x çizgisinin üstündedir. 7 çizgisi ile y çizgisini aynı hizaya getirmek için verniyenin, ana ölçek derecesinin Vıs’i kadar sola kaydırılması gerekir; 6 ve 40 çizgilerini aynı hizaya getirmek için ise

%s’lik bir kaydırma gereklidir ve bu böylece devam eder. Demek ki verniyedeki 0 çizgisini ana ölçekteki 8,50 çizgisiyle hizalamak için verniyeyi ana ölçek derecesinin 8/2s’i kadar kaydırmak gerekecektir. Bu, çizimde görülen durum için, 0 çizgisinin 8,50 çizgisine göre ana ölçek derecesinin 8/2s’i kadar sağda olduğu anlamına gelir. Demek ki verniyede okunan değer 30+8,50+0,08 = 38,58’dir.

Verniye ölçekleri genellikle, ana ölçeğin 9 derecesine karşılık, verniyede 10 derece yer alacak biçimde yapılır. Verniye ölçeğinden açı ölçümlerinde duyarlılık sağlamak amacıyla da yararlanılır.

Yorum yazın