Tünel Nasıl Açılır – Tünel Yapım Aşamaları

Tünel Nasıl Açılır – Tünel Yapım Aşamaları

Kazma ve delme işlemine geçilmeden önce birçok çalışmanın tamamlanması gerekir. Mühendislerin ilk çalışmaları, tünelin açılacağı en uygun yerin saptanmasıdır. Yeraltı suları, kaynaklar gibi doğal engellere rastlamak olasılığından kurtulabilmek için yamacı, virajı bol bir alan seçilir. Bu arada yerbilimciler çeşitli yükseltilerde, yerde dar delikler açarak, buralardan kaya örnekleri alırlar. Yeraltı sularının yanı sıra mağaralar gibi beklenmedik sakıncalarla karşılaşma olasılığı bulunup bulunmadığını belirleyebilirler. Tüm bilgiler toplanıp, bunlar üstünde çalışmalar tamamlandıktan sonra tünel yerinin durumu saptanır ve kazıya başlanır.
Tüneller, içinden geçtikleri toprağın yapısına kullanım amaçlarına göre çeşitli tiplere ayrılır. Ama, başlıca dört tipi vardır: Kaya, yumuşak alan, sualtı yarma ve örtme tünelleri.

KAYA VE YUMUŞAK ALAN TÜNELLERİ
Yapımı en kolay olanlar kaya tünelleridir. Kaya çok sağlam ve bazen içi oyuk olduğundan; pek çökme tehlikesi de bulunmadığından genellikle destek gerektirmeyen bir ortamdır. Ama, toprak, kil, kum, gevşek kaya gibi maddelerden oluşan yumuşak nitelikli alanlarda özel önlemler almak gerekir.
Kaya tünellerin açılmasında kullanılan başlıca araçlar hava basınçlı delgiler, dinamit ve elektrikli aygıtlardır. En sert kayaları delebilen delgi araçlarının uçları elmastır. Bazen bir platform üzerine birkaç delgi birden monte edilerek aynı anda birçok delik açılması sağlanır. Deliklere yerleştirilen patlayıcı maddeler, elektrik akımı yardımıyla uzaktan komuta edilerek ateşlenir. Bu yolla dev kaya kütleleri parçalanabilir. Parçalar, kamyonlar ya da taşıyıcı kayışlarla dışarı alınır. Eğer kaya yumuşaksa tünelin içi betonla kaplanır ve işçiler düşebilecek ya da dökülebilecek kaya parçalarından böylece korunmuş olur.
Tünel eğer yumuşak alanlarda yapılıyorsa, çökme tehlikesi doğuracağı için patlayıcı madde kullanılamaz. Bunun yerine kalkan adı Verilen çelik bir silindir kullanılır. Bu, önündeki keskin delici uçlar kayayı oyarken, çalışanların korunmalarını sağlayan bir aygıttır. Güçlü makineler kalkanı toprağın içinde ileri doğru iterken, dışarı açılan aralıklardan işçiler küçük kaya parçalarını kazarak çıkarırlar. Kalkan ilerledikçe bir başka işçi grubu, arkasına yeni destekler yerleştirir. Bu destekler genellikle çelik ya da betondur.
Büyük vantilatörler, tünele temiz hava gelmesini sağlar. Ama, tünel tamamlandığında temiz hava yüzeye yükselen havalandırma borularından sağlanır.

SUALTI TÜNELLERİ
Sualtında tünel kazmanın kendine özgü sorunları vardır. Bunlardan biri hava basıncıdır. Çalışma alanında hava basıncının sürekli denetlenmesi ve üstteki su basıncının altındaki bir dereceye düşmemesinin sağlanması gerekir. Eğer düşerse, tünel çöker. Bu yüzden hava basıncını yüksek düzeyde tutabilmek için pompa kullanılır, hava kaçaklarını önlemek için de özel duvarlar yapılır.
Sualtında tünel yapmanın bir diğer yöntemi de, hendekler açarak bunların içine geniş tüpler yerleştirmektir. Bu tüpler birbirlerine bağlandıktan sonra içlerindeki su, pompalarla boşaltılır ve tüp yol kullanıma hazır duruma gelir.

YARMA VE ÖRTME YÖNTEMİ İLE AÇILAN TÜNELLER
Tünel açmanın en ucuz ve çabuk yolu budur. Ama, ancak yeraltı trenlerinin çalıştığı yollara benzer, yüzeye yakın tüneller için uygundur.
Bu yöntemde işçiler bir hendek kazar, yan duvarlar ve tavan örüldükten sonra üstü, toprak eski biçimini alacak şekilde örtülür.

Yorum yazın