Sondaj nedir

Sondaj nedir

SONDAJ i. (fr. sondage). Sondalama, sonda ile yoklama. || Mec. Bir durumu, düşünceyi öğrenmek için yapılan yoklama, araştırma: Sondaj yapmak.

Sondaj nedir
— Mad. oc. ve Petr. Sonda ile araştırmalar yapma, sonda deliği açma. (Bk. ANSİKL.) || Sondaj borusu, sondaj makinesini sondaj cihazına bağlayan ve uç uca vidalanan madenî boruların her biri. (Dip çamurunun merkezdeki kanaldan boşaltılmasını sağlamak için, sondaj borularının içi genellikle boş olur.) || Sondaj kuyusu, sondaj çalışmalarının yapıldığı kuyu. II Sondaj makinesi, genellikle bir kamyon veya bir römorkla taşman ve çok derin olmayan kuyular açmağa yarayan küçük makine. (Bir motor, ucunda kayaları delecek burgu bulunan sondaj borusunu döndürür. Bazı makinelerin sondaj borusu boydan boya delik olur, buradan verilen basınçlı hava veya su, kuyudan çıkan toprakların boşaltılmasını kolaylaştırır.) I| Kaşıktı sondaj (veya çin usulü sondaj), bir kabloya bağlanmış matkap ucuyle yapılan sondaj. (Sonda deliğini kazmak için içeriye, alt kısmı «kaşık» denen bir supapla kapatılmış bir boru salınır.)

— Meteorol. Atmosferin düşey incelenmesi. Bk. AEROLOJİ.

— ANSİKL. Mad. oc. Normal olarak bir sondaj, toprağın yüzeyinden itibaren düşey olarak yapılır. Ayrıca maden ocaklarında, bazı özel durumlarda, galerilerden başlayarak eğik, yatay, başaşağı, başyu-karı doğrultularda da yeraltı sondajları uygulanır. Arama sondajları, bakir bir arazide arama yapmak veya önceden bilinen bir yatağın derinliğini, kalınlığını ve cevher oranını belirlemek ve sınırlamak için yapılır. Cevher araştırmalarında, sondaj derinliği ender olarak birkaç yüz metreyi aşar. Fakat bir kömür havzasının uzunluğunu bulmak için, 2 000 m’yi aşan sondajlar yapmak gerekir. Kömür araştırma-lan için yapılan jeolojik sondajların en derini, 1953’te Belçika’da uygulanan ve derinliği 2 310 m’yi bulan Wepion sondajıdır. Petrol sondajlarındaki derinlik rekoru ise, 1953’te, Kaliforniya’da yapılan ve derinliği 6 552 m’ye ulaşan Paloma sondajına aittir.
Üretim sondajları, sıvı veya gaz halindeki maddelerin yeraltından çıkarılmasında uygulanır: su, petrol, tabiî gaz, sondaj kuyularına püskürtülen suda erimiş tuz, sondaj kuyularına püskürtülen buharla sıvılaştırılmış kükürt v.b.

Kurutma ve doldurma sondajları, sulu arazilerdeki maden çalışmalarında kullanılır. Grizulu ocaklarda, grizuyu toplamak ama-cıyle gaz giderme sondajları yapılır; grizu arazi içinde toplanarak bir boru yardı-mıyle yüzeye çıkartılır ve kazanlarda yakmak için yararlanılabilir.

Su püskürtmeli sondajlar, kömürün kazı alanında yapılır; basınç altında su püskürtülerek kazı sırasında toz oluşumu azaltılır ye püskürtülen suyun yüksek basıncı sayesinde kömür kütlesi parçalanarak kazı kolaylaştırılır. (

Etiketler:

Yorum yazın