Kağıt Nasıl Yapılır – Kağıt Yapımı

Kağıt Nasıl Yapılır – Kağıt Yapımı Hakkında Bilgiler

Kağıt Nasıl Yapılır - Kağıt YapımıKağıt sanayileşmiş toplumların en yaygın biçimde kullandıkları ve ilk yapımı hemen hemen iki bin yıl öncesine dayanan bir maddedir. İnsan kağıdı yalnızca üzerine en yüce kavramlarını kaydetmek için değil, en temel gereksemelerini karşılamak için de kullanır. Kağıt, kitaplar ve gazetelerin yanısıra giysilerde, yiyecek ve içecek kabı olarak ve ev dekorasyonunda da kullanılır. Bugüne kadar kağıdın yerini alabilecek yeni bir malzeme geliştirilmemiştir.

Günümüzde kağıtlar çoğunlukla ağaç liflerinden yapılır. Ancak paçavradan, öteki bitkisel kaynaklardan, hattâ sentetik maddelerden elde edilen liflerle yapılan kağıtlar da vardır. Kağıdın üretim ilkesi yapısı kadar basittir. Ağaç kütükleri temizlenir ve bir ölçüde arıtılır. Sonra lifler kimyasal maddelerle» islenip büyük havuzlara atılır. İnce bir tabaka halinde kurutularak suyu alınır ve kağıt haline getirilir.

Fabrikada Kağıt Yapımı

Sınai kağıt üretimi ise çok daha karmaşık ve geniş kapsamlı bir işlemdir. Her yıl milyonlarca ağaç yalnızca kağıt yapımı için kesilir

(3). Kağıt sanayiinin doğal orman alanlarını tahrip etmesi kamu oyunu tedirgin etmişse de ilgili kağıt şirketleri artık ormanların normal ürün vermesini sağlayacak ekolojiye dayandırılmış özenli programlar hazırlamaktadırlar. Açılan alanların çevresindeki ağaçlar doğal tohumlamayı desteklemek için kesilmemektedir. Birçok yerde ise yeniden orman yetiştirmek için fideler dikilmektedir. Kuzey Amerika ve İskandinavya ormanlarında ağaçlar kesilip nehirlere taşınmaktadır. Bu nehirler çoğunlukla kışın donar. Bu yüzden kış boyu olduğu yerde kalan binlerce ağaç, baharda nehir boyunca yüzdürülerek istenilen vere götürülür. Bazı yerlerde kütükler büyük sallar haline getirilerek fabrikaya çekilir. Bazı yerlerde ise kütükleri ormandan fabrikaya taşımak için kamyonlar kullanılır.

Fabrikaya getirilen kütüklerin önce kabukları soyulur, sonra iki işlemden biri uygulanır: ya dev öğütücülerle öğütülerek ayrıştırılır ve mekanik hamur olarak bilinen hale getirilir yada kütükler kimyasal bir parçalama yöntemiyle büyük pişirme kazanlarında «pişirilir». Ağaç iki temel maddeden oluşur; selüloz ve odun özü (lignin) denen ve selüloz liflerini birarada tutarak tahtaya sertlik veren karmaşık bir madde. «Pişirme» sırasında odun özü ayrılır.

Pişirme sonucunda kimyasal hamur olarak bilinen ürün elde edilir (5). Kimyasal yöntemde ağaç lifleri, mekanik öğütmede olduğundan daha az hırpalanır, ve az zarar gören liflerle yapılan kağıt daha sağlam olur. Ancak genellikle iki tip hamur, kağıdın kullanılış amacına göre değişen oranlarda karıştırılır.

Hamurun İşlenmesi

Kağıt hamuru fabrikası ile kağıt fabrikasının yanyana olduğu yerlerde sıvı hamur doğrudan birinden öbürüne pompalanır. Fabrikaların birbirinden uzakta olduğu yerlerde ise, hamur öteki fabrikaya taşınmadan önce kısmen kurutulur ve preslenir. Kurutulmuş hamurun kağıt fabrikasında hamur-karıcı (Hydrapulper) adı verilen bir makinada yeniden parçalanması gerekir. Sonra dövme yada arıtma diye bilinen bir yöntemle büsbütün ayrılması sağlanır. Ardından Kaolin, ve reçine (bazen şap ile karışmış olarak) gibi katkı maddeleri ve kağıdın suyu alındığında bunları lifler üzerinde tutacak öteki kim-

yasal maddeler katılır. Ayrıca kağıda renk vermek yada beyazlığını artırmak (titan dioksit kullanılır) için renk maddeleri eklenebilir. Hem dövme, hem de katkı maddeleri kağıdın görünümünü ve niteliğini etkiler.

Çoğunlukla kullanılan kağıt yapım makinasının (Fourdrinier makinası olarak bilinir) üç ana bölümü vardır. Bir uçta dövülmüş liflerden oluşan sulu hamur, ince tel örgüden yada plastikten yapılmış hareketli elek üzerine dökülür. Burada suyun çoğu süzülerek ve emilerek alınır. Elek üzerinde sadece liflerle katkı maddelerinin çoğu kalır. İslak kağıt şerit pres bölümüne gelir. Burada keçe üzerine aktarılır ve merdaneler arasından geçirilerek suyu sıkılır. Böylece daha sıkı hale gelen şerit kurutma bölümünde bir başka keçeye aktarılarak sayılan 60’ı bulan kurutma silindirlerinden geçirilir.

Bazısı 75 m’den geniş olan kağıt yapım makinaları, dakikada 900 m’nin üzerinde bir hızla çalışır. Makinaya yüzde 99’un üzerinde bir nemle giren hamur, birkaç saniye içersinde nemi yüzde 5-10’u geçmeyen bitmiş kağıt haline dönüştürü-rülür. Bu kağıt bir makaraya sarılır ve bazen yeni işlemlerden geçirilir. Bu işlemler arasında yeniden nemlendirerek merdaneler arasından geçirme ve perdahlama olarak bilinen cilalanmış görünüm verme yada kaolin ve lateks (kauçuk köpüğü) ile kaplanarak yüksek kaliteli resim kağıtları üretmede vardır.

Günümüzde Kağıt

Geçmişte kağıttaki selüloz liflerinin nasıl birarada durduğu çok tartışılmıştır. Bu gün bu yapışma (adezyon) genellikle «hidrojen bağı» olarak yorumlanmaktadır. Bu, kimyasal olarak bağlanmış olan bir hidrojen atomu ile bir komşu atomu arasında yeralan zayıf bir bağdır.

Modern bilimde kağıt yalnızca bir araştırma konusu değildir. Dünyadaki en gelişmiş makinalann parçalan arasında yer almakta ve elektrik kondansatörlerindeki yalıtkanların bir kısmını oluşturmak gibi (bu aygıtları kullananların bilmediği) özel bazı teknik uygulamaları bulunmaktadır. Bilim her yıl yeni sentetik maddeler türetmekte ise de, kağıt kolay kolay gözden düşecek gibi gözükmemektedir.

Yorum yazın