Isıtma Sistemleri

Isıtma Sistemleri

Gelişmiş ülkelerin çoğunda, evlerdeki ve işyerlerindeki ısıtma sorunu, kendiliğinden çözülmüştür. Banyonun musluğunu açınca sıcak su gelir. Radyatörler ve diğer ısıtıcılar kışın soğuğundan korurlar.

Evlerin karmaşık sistemlerle ısıtılması, M.Ö. de uygulanmıştır. Romalılar bu sistemleri başarıyla geliştirmişlerdi. Romalıların ısıtma sisteminde bir fırından çıkan sıcak hava, döşemelerin altındaki kanallardan geçerek odaları ısıtırdı. Sıcak hava daha sonra bacalardan çıkıp giderdi. Romalılar bu tip ısıtmayı, hamamların ısıtılmasında da kullanırlardı.

Isı, bir yerden bir başka yere üç yolla ulaşır. Bir sobanın tepesinde olduğu gibi, ısınan malzemenin atomundan atomuna geçerek gidebilir; buna iletim (kondüksiyon) denir. Boşlukta dalgalar şeklinde gidebilir; Güneşten gelen ısı bu şekilde Dünyaya ulaşır; buna ışınım (radyasyon) adı verilir.

Sıvı ve gazlarda ise ısı taşınma yoluyla yayılma (konveksiyon) denilen üçüncü bir şekilde yayılır. Örneğin bir su kazanında ısınan su yükselir, yerine soğuk olan su gelir. Isınan suyun yükselmesinin nedeni genleşmesidir. Su genleşince yoğunluğu azalır ve yükselir.

Roma İmparatorluğu yıkılınca, Romalıların ısıtma sistemi de unutuldu. Yakın zamana kadar, evler açık ocaklarda yakılan kömür, veya odunla ısıtıldı. Günümüzde, ise evleri ısıtmada elektrik, petrol, gaz ve kömür kullanılmaktadır.

Ev ısıtma sistemleri genellikle ısının taşınma yoluyla yayılması ilkesine göre çalışırlar. Su kazanında kömür, petrol, gaz veya elektrikle ısıtma sağlanır. Isınan su yükselir ve sıcak su borularında akarak, odalardaki radyotörlerden geçer. Suyun akışına.yardım etmek için çok kere elektrikli pompalar da kullanılır.

Radyatör adı, radyasyondan (ışınım) gelmektedir, ama ısının yayılma şekline göre yanlış bir addır. Radyatörden yalnızca çok az miktarda ısı yayılır. Gerçekte radyatör, çevresindeki havayı ısıtır. Bu ısınan hava yükselir ve yerine soğuk hava gelir. Böylece, ısı odaya yayılmış olur. Dolayısıy-le taşınma yoluyla odaya ısı dağılmış olur.

Evler, Romalıların yaptığı şekilde, kanallardan geçen sıcak havayla da ısıtılabiIir. Yahut hava, kanallardan odalara vantilatörlerle üflenebilir. Elektrikli sobalarla da odalar ısıtılabilir.

Isıtmada buhar da kullanılır. Evlerin, büroların çok olduğu yerlerde, bina gruplarında, buhar, belli bir merkezden binalara dağılır. Isı kaybını azaltmak için, buhar borularının çevresi koruyucu maddelerle sarılır. Elektrik santrallarının ısı artıkları, genellikle yakın ırmaklara verilir. Bu da ırmaktaki canlı yaşamını etkiler. Isı artıkları çevrenin ısıtılmasında kullanılırsa bu kirlenme önlenmiş ve binalar da ısıtılmış olur.

Yorum yazın