Babil ve Sümer Mimarisi

Babil ve Sümer Mimarisi
Babil,antik dünyanın eri büyük kentlerinden biriydi. Bu kent bugün yoktur. Ancak, daha sonra
onun yerine Seleucia ve onun da yerine Stesifon (İ.Ö. 55) gibi önemli kentler kurulmuştur. Bugün ise İ.S. 762’de kurulan Bağdat gene eski Babil’in bulunduğu kesim içinde bulunmaktadır.
Mezopotamya’nın ana yapı gereci, sırlı kerpiç, yani bir anlamda seramik idi. Bu yöntemin kullanılışının nedeni, taş ocaklarının düşman ülkeleri elinde bulunmasıydı. Orman ise o denli azdı ki, kerpiçler odunla ısıtılan fırınlar yerine güneşte kurutulmaktaydı.
Piramit türü yapılar, eski Mısır’da, Orta ve Güney Amerika’nın eski uygarlıklarında olduğu gibi Mezopotamya’da da kullanılmaktaydı. Mısır’ın dev mezar piramitlerine karşın, Mezopotamya’da ziggurat biçiminde kerpiç anıtlar geliştirilmiştir. Zigguratlar, kerpiçten yapılmış, tepesinde bir tapınağı olan kat kat yatay tepelerdi. Amerika kıtasındaki taş piramitlerse bulundukları yöreye göre, bazen tapınak, bazen mezar olarak yapılmışlardı.
Yapılarda en çok önem verilen nokta sağlamlık ve süreklilikti. Bu sağlamlık güneşte pişirilmiş kerpiçlerin zift ile birbirlerine yapıştırılmalarıyla sağlanıyordu. Mimarlar ya da inşaat ustaları, hesaplarını doğru yapmak zorundaydılar. Çünkü, yapıları çöken usta ya da mimarlar ölümle cezalandırılıyordu.
Kerpicin yapı gereci olarak kullanılmasının önemli bir yararı daha vardı. Kerpiç, istenen yapısal esnekliği verdiğinden, yuvarlatılmış kemerler ve tonosların yapımı olanaklaşmıştı. Bu yapılardan bazıları insanda şaşkınlık yaratan boyutlara varmaktadır.
Mezopotamya mimarisinden günümüze çok az şey kalmıştır. Bunun başlıca nedeni; sülaleler arasındaki sürekli savaşların sonunda kentlerin yıkılmış olmasıdır. Saldırgan budunların ekonomiyi ayakta tutan sulama kanallarını bozup yıkmaları, ekonominin de çökmesine neden olmuştu. Verimli alanların büyük bölümü bu yüzden çöle dönüşmüştü. Yıllarca süren ilgisizlik anıtsal kerpiç duvarların yıkılmasıyla birlikte kerpiç ve alçıcılık sanatlarının da yok olması sonucunu doğurmuştu.

Yorum yazın