Sonsuzküçük

SONSUZKÜÇÜK blş. sıf. Mat. Sonsuz dereceden küçük artışlarının toplamı olarak göz önüne alman büyüklükler için kullanılır. || Sonsuzküçük büyüklük, sonsuz derecede küçük parçalardan meydana geldiği düşünülen büyüklük elemanı.
+ Blş. i. Mat. Sonsuzküçükler hesabı, diferansiyel hesapla integral hesabı içine alan ve sonsuzkiiçük nicelikleri inceleyen matematik dalı: Sonsuzküçükler hesabını Newton bulmuştur. (Eşanl SONSUZKüçtîKLER ANALİZİ.) || Sonsuzküçükler geometrisi, ■onsuzküçükler hesabından yararlanarak eğrilerin ve yüzeylerin incelenmesi.

— ANS1KL. Mat. Sonsuzküçükler hesabı, bir yandan kareleştirmeylc ilgili araştırma lar, öte yandan eğrilerin teğetleriyle ilgili incelemeler sırasında doğdu. Ortak çarpanı birden küçük sonsuz geometrik dizinin ‘¿erimlerinin toplamı, piramidin hacminin hesabında ilk defa Eudoksos tarafından kullanıldı. Arkhimedes buna benzer toplamları inceledi. Daha sonra bu konuda, Cavalieri, Roberval ve özellikle Fermat yeni düşünceler getirdiler. Fermat değişkenin artan kuvvetlerine göre bir fonksiyonun açılım metodunu buldu; bu metot aynı zamanda diferansiyel hesabın ilkesini /eriyordu. Descartes, arkasından Newton ve Leibniz kesin şekilde sonsuzküçükler hesabını kurdular; bu hesap, bütün matematik dallarında önemli ilerlemelere yol açtı. Lagrange, Cauchy ve Duhamel, bu kolluda çalışarak yeni kavramlara bilimsel çözümler getirmeğe uğraştılar. Bk. hesap. (türev hesabı; integral hesabi).

Yorum yazın