Tartarik Asit Kullanım Alanları – Tartarik Asit Nedir

Tartarik Asit Kullanım Alanları – Tartarik Asit Nedir

tartarik asit, bitkilerde yaygın olarak bulunan dikarboksilli asit. Başta gıda sanayisi olmak üzere çeşitli sanayi dallarında kullanılan bu asit, şarabın mayalanması sırasında potasyum bitartarat ve potasyum sodyum tartarat (Rochelle tuzu) ile birlikte yan ürün olarak elde edilir. Tartarik asidi bu karışımdan ilk olarak 1769’da C.W. Scheele ayırmayı başardı. Tartarik asit elde edebilmek için şarap üretiminde ortaya çıkan tortu ve öbür atıklar ısıtılıp, kalsiyum hidroksitle nötralleştirilir. Çöken kalsiyum tartaratın sülfürik asitle işlenmesiyle de tartarik asit elde edilir. Potasyum sodyum tartarat ise kristal yapıdaki ham potasyum bitartaratın sodyum karbonat ile nötralleş-tirilmesi yoluyla hazırlanır. Saf potasyum bitartarat çoğunlukla tartarik asit ve potasyum sodyum tartarat üretiminden geriye kalan süzüntüden elde edilir. Tartarik asidin bir başka tuzu antimon potasyum tartarat ise, potasyum bitartarat ile antimon oksidin tepkimesi sonucunda oluşur. Tartarik asit gazozlann, suda çözündüğünde gaz çıkaran tabletlerin (efervesan), jelatinli tatlıların ve meyve şekerlemelerinin üretiminde kullanılır. Ayrıca sanayide metallerin temizlenmesi ve cilalanması, kaliko üstüne baskı yapılması, yün boyama ve bazı fotoğraf baskı ve geliştirme işlemlerinde de yararlanılır. Potasyum sodyum tartarat aynaların gümüşle kaplanması, peynir yapımı ve hafif müshil ilaçlarının hazırlanmasında, potasyum bitartarat ise kabartma tozlarının ve sert şekerlemelerin bileşiminde, pirinç malzemelerin temizliğinde, demir ve çeliğin elektroliz yoluyla kalaylanmasında, bazı metallerin altın ve gümüş ile kaplanmasında kullanılır. Antimon potasyum tartarattan da böcek ilacı ve mordan olarak yararlanılır. Tartarik asidin dört stereoizomeri vardır. Bunlar üzümde ve başka bazı mevyelerde bulunan d-(dekstro) tartarik asit, rasemik karışımından elde edilen /-(levo) tartarik asit, potasyum bitartarat ana çözeltisinden elde edilen ya da yapay yolla hazırlanan rasemik karışımı ve gene yapay olarak hazırlanan ama levo ve dekstro tartarik aside ayrılmayan mezo tartarik asit. Tartarik asitler ve bunların yaygın tartarat tuzlan suda çözünebilen, kristal yapılı renksiz katilardır.

Yorum yazın