Sülfürik Asit Nedir Nerelerde Kullanılır

Sülfürik Asit Nedir Nerelerde Kullanılır
Bilinen en kuvvetli su çekici mineral asitlerinden biri olan sülfürik asit kükürt (S), hidrojen (H) ve oksijenden (O) meydana gelir. Her bir sülfürik asit molekülünde iki hidrojen atomu bir kükürt ve dört oksijen atomu ile birleşmiş durumdadır. Bu yüzden sülfürik asitin kimyasal formülü H2SO4 olarak yazılır.
Bir kâğıt parçası üzerine biraz saf sülfürik asit damlatılacak olursa, kâğıdın yandığı görülür. Kâğıt, tıpkı yavaşça alevde yakıldığı zamanki gibi kararır ya da kömürleşir. Eğer deri üzerine sülfürik asit dökülecek olursa, yanık meydana gelir. Renksiz ve yağımsı bir sıvı olan sülfürik asit kuvvetli bir asittir. Sülfürik asitle çalışırken çok dikkatli olmak gerekir.
Sülfürik asitin yakıcı etkisi maddelerin suyunu çekmesinden ileri gelir. Sülfürik asit havadaki suyu bile çeker. Bazı maddelerin önemli bir kısmını oluşturan suyu kendine bağlar. Su, hidrojen ve oksijenden meydana gelmiştir. Kâğıdın içinde hidrojen ve oksijenle birleşmiş olarak karbon bulunur. Sülfürik asit kâğıdın bileşiminde bulunan hidrojen ile oksijeni alarak kâğıdı yakar. Geriye siyah renkli saf karbon kalır. Aynı olay şekerde de meydana gelir. Sülfürik asit şekerdeki suyu uzaklaştırarak şekerin kömürleşmesine yol açar. Kimyacılar gazları kuru hale getirmek için sülfürik asitten yararlanırlar. Birçok gaz, örneğin oksijen, laboratuarda suyun üzerinde toplanarak elde edilir. Sonra gazlar sülfürik asit içinden geçirilerek içlerinde bulunan su uzaklaştırılmış olur. Öte yandan amonyak gibi sülfürik asitle tepkimeye giren gazları kurutmak için başka kimyasal maddelerden yararlanılır.
Sülfürik asidin ilk olarak ne zaman yapıldığı bilinmemektedir. Büyük bir olasılıkla yüzyıllarca önce yapılmıştır. Sülfürik asit kükürt, hava ve sudan elde edilir. Bugün sülfürik asit eldesinde kullanılan yöntemlerden biri kontakt (değme) yöntemidir. Saf kükürt yeraltındaki madenlerden çıkarıldıktan sonra ilkönce havada yakılır. Kükürt yanarken havanın oksijeni ile birleşerek kükürt dioksit adı verilen bir gaz meydana getirir. Bundan sonraki aşamada kükürt dioksit hava ile karıştırılır ve daha fazla oksijenle birleşir. Bu durum ancak bir katalizör kullanılması ile gerçekleşir. Katalizör kimyasal tepkimelerin hızını arttıran bir maddedir. Katalizör olarak, platin kullanıldığında kükürt dioksit havadaki oksijenle birleşir. Böylece kükürt trioksit adı verilen bir başka gaz meydana gelir. Kükürt trioksidin su ile birleşmesi ile sülfürik asit elde edilebilir. Fakat böyle bir tepkime sonunda çok büyük bir ısı açığa çıkar. Bu yüzden en iyisi kükürt trioksidi bir sülfürik asit çözeltisi içinden geçirmektir. Böylece kükürt tri-oksidin sülfürik asit çözeltisindeki su ile birleşmesi sonunda saf sülfürik asit elde edilmiş olur.
Sülfürik asit birçok endüstri dalında kullanılır. İlâç ve boya yapımında sülfürik asit gereklidir. Sülfürik asidin başlıca kullanılma alanı gübre endüstrisidir. Sabun, plastik ve patlayıcı maddeler üreten fabrikalarda da sülfürik asit kullanılır. Petrol endüstrisinde otomobil ve uçaklarda yakıt olarak kullanılan çeşitli benzin türlerinin eldesi için sülfürik asitten yararlanılır.
Sülfürik asitten sülfat adı verilen bileşikler meydana gelir. Bu sülfatlardan bazıları endüstride çok önemlidir.

Yorum yazın