Stronsiyum

STRONSİYUM i. (fr. strontium). Kim. Baryuma çok benzeyen toprak alkali maden.
— ANSİKL. Kim. Stronsiyum, atom numarası 38, atom ağırlığı Sr= 87,63 olan kimyasal elementtir. 1790’da Crawford tarafından, Strontian (Iskoçya) kurşun ocaklarından çıkarılan bir mineral içinde keşfedilmiş ve 1808’de Davy tarafından bu mineralden ayrılmıştır. Toprakta, karbonat (stronsiyanit) ve sülfat (selestin) şeklinde bulunur. Deniz suyunda ve bazı maden sularında eser halinde rastlanır.

Hava temasında oksitlenerek hemen esmerleşen beyaz bir madendir. Yoğunluğu 2,5’tir, 800°C’ta ergir. Çok çabuk yükselt-genir, soğukta suyu ayrıştırır, ametallerin birçoğuyle birleşir; asitlerle çeşitli tuzlar verir, bu tuzlarda stronsiyum iki değerlidir. Oksidinin alüminyumla indirgenmesinden veya ergimiş klorürünün elektrolizinden elde edilir.

Baryum tuzlarına benzeyen tuzları, alevi kırmızıya boyar; nitratı da havaî fişeklerde kullanılır. Bazı tuzları tıpta uygulanır. Hidroksiti olan stronsiyan Sr (OH)2, şekeri melastan ayırmak için kullanılır ve şekerle çözünmeyen bir bileşik meydana getirir. Stronsiyum, baryum karbonatla birleştirilerek, vakum lambalarının oksit katotlarının yapımında kullanılır; bu lambalarda stronsiyum bir regülatör rolü oynar.

— Eczc. Stronsiyum bromür ve iyodür, tıpta potasyum iyodür ve potasyum bromür-le aynı şekilde kullanılır ve vücut tarafından genellikle daha iyi kabul edilir; stronsiyum laktat nefritlerde (günde 2 ilâ 6 gr ve daha fazla dozlarda) sidikteki albümin miktarını azaltmak için verilir.

— Patol. Radyoaktif stronsiyum Sr 90, radyoaktif döküntülerin ana maddelerinden biridir; metabolizması kalsiyumunkine benzer; bununla beraber bitkiler stronsiyumu kalsiyuma göre üç misli fazla tutar. Bu yüzden Sr 90 bulaşmış bitkileri yiyen insan ve hayvanlarda radyoaktif _kemik stronsiyumunun arttığı görülür

Yorum yazın