Petrolun Damıtılması Nedir

Petrolun Damıtılması Nedir
Damıtma işlemiyle “beyaz ürünler” (benzin, beyaz benzin [white spirit], kerozen) ve “kara ürünler” (gazyağı, hafif yağlama yağı, billurlaşmış parafin, ağır yağlama yağı, 350°C’ın üstünde ısıtılmış petrol tortusundan oluşan petrol koku) elde edilir.\Fue/ oilier (yağ yakıtlar) artıklardır; keroze-nin elenmesi hafif fuel oil’ler, hafif petrolün (yağların) elenmesiyse ağır fuel oil’lere yol açar.

Damıtmadan önce, ağır petrol yağlarını, bunları kirleten az çok önemli miktarlardaki sudan kurtarmak gerekir. Damıtma, petrolün farklı bileşenlerinin birbirinden ayrılmasını sağlar. Bununla birlikte, hafif yakıt gereksinimi, ağır ürünlere oranla daha fazla olduğundan, ağır yağların, karbon ve daha uçucu karbürlerin parçalanmasını sağlayan kraking yönteminden yararlanılır (Bkz. KRAKİNG)] Basınç altında, ya buhar evresinde (500-600°C), ya sıvı evrede (yaklaşık 450°C) ya da alüminyum klorür gibi bir katalizörlü ortamda çalışılır. Hidrokraking (katalizörlü ortamda yüksek basınç ve yüksek sıcaklıkta hidrojen akışının etkisiyle yapılan kraking) kükürt ve azotun elenerek, bütan, propan ve yakıt elde edilmesini sağlar. Reforming ağır benzinlerin oktanını yükseltmeye yarar.

ARITMA

Damıtma, kraking ya da reformingle elde edilmiş ürünleri kirleten kimi bileşikleri yok etmek gerekir. Fuel oil bu maddelerden arıtılmamıştır. Doğrudan damıtma yoluyla elde edilmiş benzinler, kötü kokulu kükürtlü maddelerden, sodayla yıkama yoluyla temizlenirler ve sonra sodyum plombitle yıkanarak ya da sodyum hipokloritle ve bakır klorürle yükseltgenerek veya havada bir katalizör yardımıyla yumuşatılırlar. Kükürtlü maddeler, belirgin kokusu olmayan disülfürlü bileşiklere dönüşürler. Krezol katılmış potas etkisiyle de merkaptanlar elde edilebilir. Bu da işlenen benzinin oktanını düşüren disülfürlerin oluşumunu önlemede yararlıdır. Aydınlatmada kullanılan petrolü de sülfürlü bileşiklerden arıtmak gerekir. Kraking benzinleri, motorların işlemesini engelleyen katı ürünlere yol açan sülfürlü bileşiklerden ve diolefinlerinden elen-melidir. Renk giderici topraktan geçirerek zamkların elenmesi sağlanır ve hidrojenleme kükürt oranını düşürür. Derişik sülfürik asitle arıtma, ardından sodayla etkisizleştirme ve renk giderici topraktan geçirme, asfaltların, parafinlerin ve yağların renkli bileşiklerinin elenmesine yardım eder. Günümüzde, sülfürik asit yerine seçmeli çözücülerden yararlanma yoluna gidilmektedir.

Yorum yazın