Patlayıcılar Nasıl Yapılır

Patlayıcılar Nasıl Yapılır – Patlayıcılar Hakkında Bilgiler

Bazı koşullar altında halini değiştirebilen ve bir patlamaya neden olabilen kimyasal karışım ya da bileşim.

Patlama, üç çeşit yanma tepkimesinden biridir ve önemli bir alev ilerlemesi olmadan gerçekleşir. Sınırlı bir alanda, önemli miktarda bir enerjinin ani ve şiddetli biçimde açığa çıkmasıyla tanımlanır.

Patlayıcılar Nasıl Yapılır

PATLAYICILARIN YAPISI

Patlayıcı karışımlarla, patlayıcı maddeler birbirlerinden ayrılırlar.

PATLAYICI KARIŞIMLAR

Aralarında en tanınanı (aynı zamanda en eskisi) kara baruttur. Bunlar, birçok maddenin iyice karıştırılmasından oluşmuşlardır, ama, her zaman kolayca yanabilen bir madde ve oksijen fazlasını sağlayabilen yakıcı bir madde içerirler. Yükseltgen olarak kullanıla en yaygın patlayıcılar şunlardır:
1. Nitrik asit ve nitratlar: Kara barı (güherçile, yani potasyum nitral odunkömürü ve kükürt), amonal (to haldeki alüminyum ve amonyum nitrat), panklastitler (nitrik asit ya da sıvı azot peroksit, petrol esansı, vazelin ya da karbon sülfür);

2. kloratlar veperkloratlar: Özellikle, vazelin, parafin ya da hintyağı içinde azottu türevlerin bir çözeltisiyle karıştırılmış sodyum ve amonyum klorat ya da perklorat;

3. sıvı oksijen, çoğunlukla toz haldeki kömürle birlikte kullanılır ve yıkıcı bir patlayıcı oluşturur; derişik oksijenli sudan da yararlanılmıştır. KİMYASAL PATLAYICILAR. Bunlar kararsız maddelerdir; çoğunluğu nitrolu türevlerdir:

1.Nitrik asidin estbrleri, farklı alkollerle (gliserin, selüloz) hazırlanırlar; son derece duyarlı ve yıkıcı olan nitrogliserin, çeşitli dinamitlerin üretiminde hammadde olarak kullanılır (soğurucu olarak kiselgurun kullanıldığı A ve B dinamitleri, nitroselülozda çözündürme aracılığıyla dinamit lokumları).Nitroselülozlar, buna karşılık, barutturlar (dumansız barutlar), pamuğun (pamuk barutu) ya da kâğıdın dış görünümündedirler;

2. aromatiknitrolu türevler, sülfonitrik karışınım tolüen ya da naftalen veya fenol üstüne etkisiyle oluşurlar. Günümüzde en çok kullanılanı C?H5 (NOj)a kimyasal formüllü trinitroto-lüendir (Alman toliti, Amerikan T.N.T’si, İngiliz trotili). C6h2 (N02)3 (NCH3NO2) formüllü tetrilçok yıkıcı bir patlayıcıdır. C3H6N606 formüllü heksojen, formikaldehitten üre-, tilmiş nitrolu bir patlayıcıdır. Plastik patlayıcıların hazırlanmasında yararlanılır ve bombaların, özellikle de Vl’lerin yüklenmesinde kullanılmıştır.
C5HeN40,2 formüllü pentrit, formal dehit ve nitrik asitten hazırlanır;

3. mineral nitrolu türevler arasmda kurşun nitrür sayılabilir. Cıva fülmi-nat bir nitrat olmamakla birlikte nitrik asidin etkisi sonucu hazırlanır. NÜKLEER DÖNÜŞÜMLER. Atomların fisyonu (uranyum 235, plütonyum) ve kaynaşmasına (döteryum, trityum), etkileri kimyasal kökenli patlamamnki-lerden çok daha önemli olan bir enerji açığa çıkışı eşlik eder; bununla birlikte, benzerlikler, atom fisyonuna (nükleer patlayıcı) ya da atom kaynaşmasına (termonükleer patlayıcı) elverişli olan maddelerin, patlayıcılar adıyla belirtilmelerine neden olmuştur. Laboratuvarda, oksijenli su, azot iyodür, asetilen, diyazonyum tuzları gibi, olağan sıcaklıkta kesinlikle kararsız endotermik (ısı alıcı) maddelerden her zaman sakınılması gerekir.

PATLAYICILARIN ETKİ BİÇİMİ

Patlamalar, yanmalar gibi, şiddetti biçimde egzotermik (ısı verici) tepkimelerdir. Patlayıcının kütlesi içinde bir yerde başlatılan patlama, patlayıcının yapısı ve haline bağlı olan yüksek bir hızla gitgide yayılır. Patlayıcının etkisi bu “cankhğa” bağlıdır. Barutlarda ya da itmeli patlayıcılarda patlama oldukça yavaş yaydır (gazların açığa çıkışı yavaş yavaş artar). Bu özellik, söz konusu patlayıcıların ateşli silahlarda kullanılmasını sağlar. Kademeli patlayıcdarda, sözgelimi, kapalı yerde oluşan gazların etkisi vardır (kara barut, vb. patlayıcdar). Yıkıcı patlayıcı maddelerde, derleme hızı çok yüksektir (7 000 m/sn’ye kadar); patlayıcı atddığı yerde patlar ve açığa çıkan gazların ani genleşmesi havada önemli mekanik etkiler yaratabilen bir şok dalgasının oluşmasma yol açar. Silahlara doldurulan oyuk mermide şok dalgasının yönlendirici bir etkisinden yararlanılır.
Tutuşarak patlama, bir kıvılcım, bir şok, bir patlatıcı kullanımı aracılığıyla sağlanabilir (şoka duyarlı çok güçlü patlayıcı,genellikle kurşun nitrür ya da cıva fülminat).

PATLAYICILARIN KULLANIMI

Patlayıcılar maden filizlerinin ya da kayaların parçalanması için madenlerde ve taş ocaklarında, deprem araştırmalarında ve kamu işlerinde, tünel açmalarda, enkazların ortadan kaldırılmasında ve kayalı bölgelerdeki kazılarda çok sık kullanılırlar. Güvenlik nedeniyle ve gürültüye neden olmamak için; patlayıcılar kent ortamında yapılan işlerde kullanılmaz. Tehlikeleri göz önüne alınarak patlayıcılar salanımla kullanılmalıdırlar. Patlayıcı yükler ve patlatıcılar her zaman ayrı yerlerde depolanırlar ve taşınırlar; bunlar kullanımdan hemen önce bir araya getirilir. Patlayıcılar mermilerin ve bombaların hazırlanmasında ve güdümlü mermilerin itilmesinde kullanılırlar.

Yorum yazın