Niyobyum nedir – Niyobyum elementi

NİYOBYUM i. (fr. niobium). Kim. Bizmutla benzerlikler gösteren maden. Eşanl. KOLOMBİYUM.

— ANSİKL. Niyobyum, atom numarası 41, atom ağırlığı Nb veya Cb=92,91 olan kimyasal elementtir. 1802’de Hatchett taraf-fından keşfedilmiştir. Yoğunluğu 12,7 olan ve 1 950°C’ta eriyen beyaz renkli bir katıdır. Havadan etkilenmez, halojenlerden etkilenir ve ancak yüksek sıcaklıklarda oksitlenir; hidroflüorik asit dışındaki bütün asitlere karşı dayanıklıdır. Bu özellikleriyle tantal’e çok benzer. Zaten cevherlerinde daima tantal ile birlikte bulunur; başlıca cevherleri, bileşimde ağır basan e-lementin cinsine göre «niyobit» veya «tan-talit» diye adlandırılan, demir ve manganez niyobotantalatlardır.

Ergime halinde sodyum hidroksit etki ettirilerek bu cevherler flüor tuzları haline dönüştürülür, KaTaFî veya K^NbOFe, sonra billûrlaştırılarak tuzlar birbirlerinden ayrılır. Nihayet, flüor tuzları sodyumla indirgenir veya ergimiş halde elektrolizleri yapılır.

Niyobyum bileşikleri. Oksitler içinde en ö-nemlisi, madenin yükseltgenmesiyle elde e-dilen niyobyum pentaoksit’tir NbaOs. Beyaz bir toz halindeki bu oksit alkalilerle erit ildiğinde, başlıcası sodyum metaniyobat NaNb03 olan değişik yapıdan niyobatlar verir. Flüor niyobyuma etki ederek niyobyum pentaflüorür NbFs oluşturur; bu da alkali flüorürlerle birleşerek çeşitli flüor tuzları verir. Klor, niyobyum pentaoksit NbsOr, ile kömür karışımına etkidiği zaman, niyobyum pentaklorür NbCls ile niyobyum oksiklorür NbOCİ3 elde edilir.

Niyobyumun, zirkonyumla alaşımları, yüksek sıcaklıklara kadar aşırı iletken olan tellerin yapımında kullanılır. (L)

Yorum yazın