Nitröz nedir

NİTRÖZ sıf. (fr. nitreuse). Kim. Nitröz anhidrit, formülü N2O3 olan diazot triok-sit. Nitröz asit, HNO2 formülündeki asit.

|| Nitröz buharları, gaz halindeki azot oksitleri karışımı; bileşiminde azot dioksit bulunduğu için kırmızı renktedir.

— ANSİKL. Nitröz anhidrit veya diazot tri-oksit N2O3. —40°C’ta soğutulmuş bir tüp içinde eşit hacimlerde bir azot monoksit ve azot dioksit karışımı elde edildiğinde, çivit mavisi renginde bir sıvı olan nitröz anhidrit meydana gelir:

NO + NO2 N2O3.

Bu sıvı 3°C’ta, kızıl renkte buharlar yaya^ rak kaynar; bu sıcaklıktan itibaren, tepkime tersinir olduğu için ayrışır. Soğuk su içinde nitröz asit vererek yavaş yavaş çözünür.

Nitröz asit HNO2. Bu madde, soğukta ancak sulu çözelti halinde bulunur. Tek başına elde edilmek istendiğinde ayı ışır:

3HNO2 -> 2NO + HNOa + H2O.

Fakat tuzları olan nitritler daha kararlıdır ve hepsi bilinir. Nitröz asit çözeltisi, hem indirgen hem yükseltgendir. Hidrojen peroksidi (oksijenli su), permanganatı, metal dioksitleri indirger; potasyum iyodürü, sülfüröz asidi ve demir II tuzlarını da yük-seltger. Nitröz asit çözeltisi; bir nitriti çözelti halindeki bir asitle karıştırıp soğutarak hazırlanır.

Nitritler. özellikle alkali nitritler bilinir; bunlar, suda çözünen billûrsu katilardır. Zayıf asitler bile, kararsız olan nitröz asidi serbest bırakarak parlak kırmızı renkte a-zot dioksit buharlarının açığa çıkmasına yol açar. Türedikleri asit gibi, nitritler de hem yükseltgen hem indirgendir. Asit ortamda anilinle verdiği tepkime çok önemlidir. Bu tepkime, birçok boyarmaddenin hazırlanmasında kullanılan diazo türevlerinin elde edilmesini sağlar.

Alkali nitritler, nitratların 1 200°’a doğru ayrışmasıyle elde edilebilir. Sanayide nitrik asitle birlikte sentez yoluyle hazırlanırlar. (L)

Yorum yazın