Nitrolama nedir

NİTROLAMA i. (nitrolamak’tan nitrolama). Organik kimyada, bir moleküle NO2 nitro kökü katmak için yapılan işlem.

— Teknol. Nitrolama banyosu. Bk. BANYO.

— ANSİKL. Gerçek anlamda nitrolama, karbon atomuna bağlı olan bir hidrojen a-tomu yerine NO2 grubunun geçmesidir, (benzen’in, metan’m nitrolanması). Sanayide teşmil yoluyle, bir alkolün hidroksil kökündeki hidrojenin yerine NO2 grubunun geçmesine de «nitrolama» denir (gliserinin, selülozun nitrolanması); oysa bu işlem aslında nitratlamadır.

Aromatik hidrokarbonlann nitrolanması, düşük sıcaklıkta, bazen sülfürik asit katılmış az veya çok derişik nitrik asitlerle yapılır; nitrolama aynı benzer çekirdeğinde üç kereden fazla tekrarlanamaz. Alifatik hidrokarbonların nitrolanmasında, sıcak ve seyreltik nitrik asit kullanılır; metan’m nit-rolanması, buhar fazında, susıfz asitle yapılır. ‘

Gliserin veya selülozun nitrolanmasında, sıcak ve seyreltik nitrik asit kullanılır; metan’m nitrolanması, buhar fazında, susuz asitle yapılır.

Gliserin veya selülozun nitrolanmasında, 25°C’tan düşük sıcaklıklarda, sülfürlük asit ile nitrik asit karışımı kullanılır, (Bk. NİTROLU türevler; NİTROGLİSERİN v.b.)

— Sanay. Nitrolama, sanayidt, nitrolana-cak maddeye derişik sülfürik ve nitrik asit karışımı etki ettirerek yapılır. Aromatik maddelerin nitrolanması, dökme demirden yapılmış büyük kapasiteli nitrolayıcılarda gerçekleştirilir. Bu cihazlarda, otomatik karıştırıcılar, su buharıyle ısıtma ve soğuk su ile soğutma sistemleri bulunur. Bk. NiT-ROSELÜLOZ. NİTROGLİSERİN. NİTROBENZEN. (L)

NİTROLAMAK geçi. f. (nitro’dan nitro-la-mak). Kim. Organik bir bileşiği nitrolu türev haline dönüştürmek. (L)

Yorum yazın