Nitril

Nitril i. (fr. nitrile). Kim. Formülü R— C = N olan bileşiklere verilen ad; R, bir alkil veya aril kökünü (metil, naftil v.b.) gösterir.

—• ANSİKL. 1834’te Pelouze tarafmdan keşfedilen nitril’ler, organik asit türevleridir. R — CO — NH2 amitlerinin büyük ölçüde su kaybetmelerinden oluşurlar. Çoğu zaman, tekabül ettikleri asidi elde etmek a-macıyle, bir alkali siyanür ile bir alkil halojenürün sentezi yoluna gidilir. Nitril-ler düşük sıcaklıkta eriyen sıvılar veya katılardır._ İzomerleri olan karbilaminlerin R — N = C aksine eter kokusunda olan nitriller zehirlidir; fakat, serinin ilk basamağı olan formik nitril yani hidrosiyanik asit HCN en zehirlileridir. Nitriller hid-rojenlenince aminleri, hidrojilizle de amonyum tuzunu R — C02 — NH4 verir. Adlandırmada bazen hidrosiyanik eterler olarak kabul edilirler. Bu yüzden asetik nitrile «metil siyanür» de denir. (Bk. ase-TONITR1L.) Benzoik asidin ve homologlarının nitrilleri, arilaminlerden veya sülfon-lanmıs alkali türevlerden elde edilir. (L)

Yorum yazın