Molibden Nedir

Molibden Nedir – Molibden Nerelerde Kullanılır

Atom numarası Z = 42, atom ağırlığı M = 95,94 ve simgesi Mo olan metal niteliğinde element.

Molibden, elementleri sınıflandırma çizelgesinin VI A sütununda yer alır. 1778’de Scheele tarafından bir molib-denitle (M0S2) bulunan bu metal 1782’de P.j. Hjelm tarafından elde edilmiştir.
Molibdenit havada, molibden trioksit (MoO 3) halinde kavrulur; daha sonra bu, hidrojen, alüminyum ya da karbonla indirgenir. 650°C’ta molibden dioksit (M0O2) ve 1000°C’tatoz halinde molibden elde edilir. Yüksek ergime sıcaklığından (2 620°C) ötürü molibdeni, sanayi yöntemiyle som metal halinde elde etmek zordur. Aynı nedenle, molibdenin metalürjisi birçok soruna neden olur. Vakumda ya da yükseltgen olmayan bir atmosferde işlenmesi gerekir (oksijenli ortamda kolaylıkla oluşan molibden trioksit, bu sıcaklıklarda uçucudur). Büyük kütleli (500 kg’ın üstünde) parçaların elde edilmesi, vakumda ergitme yoluyla (kavrulmuş molibden bir çubuğun oluşturduğu bir elektrodun elektrik arkında) gerçekleştirilir. Molibdenli özel çelikderin hazırlanması, % 50 – % 85 arasında molibden içeren demirli alaşımlardan (ferromolibdenlerden hareketle yapılır. Bu çelikler, alümi notermiyle hazırlanır: Bir demir oksit ve molibden trioksit karışımı, alüminyum ve silisyumla indirgenir.

FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Gümüş renginde, arı haldeyken oldukça yumuşak olan (arı halde değilse serttir) bu metal, kırılgandır ve telle-şebilir. Soğukta, aşınmaya dayanıklıdır ve yalnızca, sülfat ve nitrat asitleri ile hidroklorik asit ve nitrat asidi karışımından etkilenir. Bazların etkisiyle molibdatları verir. Çeşitli halo-jenürleri, oksitleri (M0O2 ve M0O3), çok sert karbürleri, M0S2 sülfürü (doğal molibdenite benzer ve zor koşullarda işleyen parçalar için yağlayıcı olarak kullanılır), organometal bileşikleri ve birçok kompleksi bilinir.

KULLANIM ALANLARI

Mobbdenin % 90 kadarı, özel çeliklerin hazırlanması için ferromolibden halinde kullanıhr. Yüksek ergime noktası ve ısıya karşı olan büyük mekanik direncinden ötürü, molibden, yüksek sıcaklık ve ileri derecede vakum tekniklerinde çok yararlanılan bir gereçtir; Yükseltgen olmayan atmosfer altında sanayi fırınlarında 1 800°C’a erişilmesini sağlayan ısıtıcı rezistanslar; türboreaktör öğeleri; elektrik alanında,gerekli parçalar (özellikle, elektrik ampullerindeki tungsten telleri desteği); özel camların ergitilmesinde yararlanılan elektrotlar; vakumda su sızdırmaz cam-metal parçalar; elektronik tüp telleri ve kafesleri; vb.

Aşınmaya karşı dayanıklılığı, kimya sanayisinde alet yapımında kullanılmasını sağlar (elek, vb.). Molibden, amonyak bireşiminde etkinleştirici olarak kullanılır ve türevlerinden, çeşitli organik bireşimlerde katalizör olarak yararlanılır.

Geçiş elementi olan molibden, çeşitli metal nitelikli ya da metal nitelikli olmayan elementlerle heteropoliasitler (bunlara heteropolianyonlar denk gelir) oluşturmaya eğilimlidir. Bu bileşikler, molibden atomları sayısının, içerdikleri heteroatom (yabancı element) sayısına oranıyla nitelendirilen diziler halinde sınıflandırılırlar. En çok incelenen bileşikler, 12-11-9-8, 5-6-3 ve 2,5 dizileriyle betimlenmiş fosfomolibdatlar ve silikomolibdat-lardır. Böylece, fosfatlatın amonyum molibdatla tanımlanması sırasında elde edilen san çökelti, formülü (NH^ H (PM012O«,). H20 olan bir amonyum dodekamolibdatofosfattır.

Yorum yazın