Kurşun Elementinin Özellikleri

Kurşun Elementinin Özellikleri ve Kurşun Elementinin Kullanım Alanları Hakkında Bilgiler

Kurşun Elementinin ÖzellikleriKURŞUN, ağır, yumuşak bir madendir. Doğada bulunan, İşlenmeye en çok elverişli olan filizi “simli kurşun” dediğimiz “galenit” (galen)dir. Yurdumuzda da bulunan bu filiz dünyanın her yanına yayılmıştır, en çok Kuzey Amerika’da, Meksika’da bulunur. Ayrıca, Avustralya, Almanya, Brezilya, Cezayir, Tunus’ta da önemli yatakları vardır (Bk. Galen). Kurşunun öteki filizleri daha çok galenin bozunma ürünleridir. En önemlileri serüzlt (PbC03), anglezit (PbSC>4), plromorfit (PbCI2, (S04)2), mlrhetislt (PbCI2 3Pb3 (As04)2) dir.
Galen kurşun sülfürdür (PbS). içinde çoğunlukla % 0,01 – 0,1 gümüş bulunur; bundan dolayı “simli (gümüşlü) kurşun” denilmiştir.

Kurşunun Özellikleri
Simgesi: Fb
Atom No. 82
Atom ağırlığı: 207,21
Yoğunluğu: 11,34 – 11,37
Ergime noktası: 327°C
Kaynama noktası: 1555°C

Kurşun Nasıl Elde Edilir?

Kurşun, filizlerinden, “kavurma metodu” denilen bir usulle elde edilir. Bu usulde kurşun filizi, örneğin galen, hava akımında ısıtılarak kavrulur, önce kurşunun oksidiyle sülfatı meydana gelir; sonra bunlar galenin geri kalanı İle bir arada yeniden kavrulur, bu sefer de “metalik kurşun”la “kükürt dloksit” meydana gelir. Son zamanlarda kireç taşı ve silisle yapılan elde etme İşlemleri daha İyi sonuçlar vermiştir. Ayrıca, elektrolitik metodla da kurşun elde edilir.
Yeni elde edilmiş, ya da yeni kesilmiş bir kurşun parçasının yüzeyi gümüş gibi parlaktır. Yalnız, havada hemen donuk, mavimtırak kurşuni bir renk alarak oksitlenir. Kurşun o kadar yumuşaktır ki tırnakla bile çizilebilir. Çok İnce olmayan levhalar, fazla ağırlık çekemeyen teller haline getirilebilir. Kurşunun 2 sm.’sine 7,5 ton baskı yapılırsa sıvı haline geçer.

Kurşun Zehirdir

Kurşun yalın halde de, bileşik halinde de kuvvetli zehirdir. Suda çözünmeyen bileşikleri bile organizmaya geçer, yavaş zehirlenmelere yol açar. Kurşun zehirlenmeleri kendini birden göstermez, bundan dolayı İlk anlarda önem verilmez. Zehirlenen kimsede zamanla keyifsizlik, halsizlik, kas ağrıları, dişlerin dökülmesi gibi belirtiler görülür, önlenmezse ölümle sonuçlanabilir.
Hava akımında bütün asitler kurşunu etkiler. Sularda bulunan karbondioksit de kurşuna etki eder. Böylece, İçinden İçme suları geçen kurşun borularda zehirli bir bileşik olan “kurşun karbonat” meydana gelir. Yalnız, gerek bu bileşik, gerekse sularda bulunan sodyum ve potasyum tuzları kalsiyum ve magnezyumla birleşip suda çözünmeyen bileşikler meydana getirirler, bunlar boruların içini kaplar, suda çözünen kurşun bileşiklerinin suya geçmesine engel olurlar.
Sanayi merkezlerine yakın şehirlerdeki hava kirliliğine yol acan maddelerden biri de havaya karışan kurşun tanecikleridir. Çevre kirliliği uzmanlarının yaptıkları incelemelere göre havada bulunan kurşun miktarının artması çocukların zekâ durumlarını doğrudan doğruya etkilemektedir. Almanya’da 600 çocuk üzerinde yapılan bir araştırmada havası kurşun bakımından kirlenmiş şehirlerde büyüyen çocukların kırlık yerlerde temiz hava İçinde yaşayan çocuklara göre çok düşük bir zekâ gücü gösterdikleri görülmüştür.

Kurşunun Kullanım Alanları
Kurşunun Alaşımları, Bileşikleri Kurşun yalın boru, levha, akümülatör plakları yapılması, “kurşun odaları” usulü ile sülfürik asit elde edilmesi gibi çok çeşitli işlerde kullanılır. Alaşımları çoktur, bunlar da birçok yerlerde kullanılan önemli alaşımlardır. Başlıcaları şunlardır:
Saçma. — Çok az arsenik katılmasıyla elde edilen alaşımlardan avcılıkta kullanılan “saçma’Mar yapılır.
Harf. — % 10 – “30 oranında antimon katarak yapılan alaşımlardan “matbaa harfleri” yapılır; bu alaşıma “letter metal” (harf madeni) denir.
Lehim. — Kurşunla kalay alaşımıdır, çok kullanılan önemli bir alaşımdır. Çeşitli maden parçalarının birbirine yapıştırılmasında, kaplar yapılmasında lehimin çeşitli bileşimleri kullanılır. Yiyecek maddelerinin konulacağı kapların lehimlenmesinde kullanılacak lehim % 10’dan fazla kurşunlu olmamalıdır.
Kalay, kurşun, bakır alaşımlarına “metal antifriksiyon (sürtünmeyi önleyen maden) alaşımı” denir. Bu alaşımdan makinelerin çokça sürtünen kısımları yapılır. An- tîmonlu kurşuna “sert kurşun” denir.
Kurşun bileşikleri de çok önemlidir. Baş- lıcatarı şunlardır: *” ‘
Mürdesenk. — “Kurşun 2 oksit”tir (PbO). Buna “masiko”, “litarj” da denir. Yağlıboya yapımında kullanılır.
Kurşun Şekeri. — “Kurşun 2 asetat “tır. Şeker tadında bir zehirdir. Başka kurşun bileşikleri yapmada, basma boyacılığında, hekimlikte kullanılır.
üstübeç. — “Bazik kurşun karbonat”tır. “Serüz” de denir. Yağlıboya yapılmasında kullanılan bu bileşik Romalılar zamanından beri bilinmektedir. Çok kullanılan bu bileşiğin yapılması için çok çeşitli usuller vardır. Son zamanlarda kullanılan “litopon” Ustübecin önemini azaltmıştır, çünkü litopon hem ucuzdur, hem de yağlarla daha sıkı birleşir.
Kurşun Kromat. — Sarı renkli bir bileşiktir, yağlıboya yapımında kullanılır.
Kurşun Sülfürü. — Galenit kristalleri halindeyken hertz dalgalarını kolaylıkla alabildiği için, telsiz telgrafta, radyolarda detektör olarak kullanılır.
Kurşun 4 oksit (Pb02). — Akümülatörlerde kullanılır. Isıtılınca kolaylıkla oksijen verebildiği için kibrit başlarında potasyum klorat yanına katılarak kibritlerin kolay tutuşmasını sağlar.
Minyum (Pb3C>4). — Kırmızı renkte bir
boyar maddedir. “Sülyen” olarak, madeni eşyanın havanın aşındırıcı etkilerinden korunmasında kullanılır.

Etiketler: ,

Yorum yazın