Azot Döngüsü Nedir ve Nasıl Gerçekleşir

Azot Döngüsü Nedir ve Nasıl Gerçekleşir

Proteinli maddelerin bakteriler aracılığıyla bozunmasıyla, sonra da, klorofilli bitkilerden başlayarak yeniden protein oluşmasıyla ilgili biyokimyasal tepkimeler bütününe, azot döngüsü adı verilir.
Azot, canlı maddenin, dört ana elementinden (öbür üçü, karbon, oksijen ve hidrojendir) biridir. Yalnızca protein molekülleri (protitler) değişmez biçimde azot içerirler; ama, bunların biyoloji açısından oynadığı rol, proteinleri yaşam için vazgeçilmez kılar.Bütün organizmaların azota gereksinimleri vardır ve bu maddeyi, kendi olanakları çerçevesinde, birbirine bağımlı organizmalar ile çok değişik fizyolojik türlerin sıkı işbirliğini ortaya koyan karmaşık bir döngüue göre özümlemek zorundadırlar. Bütün organizmalar için gerekli mineral azot kaynakları, atmosfer azotu, amonyaklı cisimler ve toprakta bulunan nitratlardır. Ama, organik biyolojik bireşim (biyosentez) sırasında, yalnızca bakteriler atmosfer azotunu bağlayabilmektedirler. Bitkiler, bakteri bireşiminin ürünlerini kullanabildikleri gibi, özellikle, ortakyaşarlıkları sayesinde (örnek: Baklagillerin kökleri), topraktaki nitratlardan doğrudan yararlanabilirler. Buna karşılık, hayvanlar, ne atmosfer azotundan, ne de topraktaki nitratlardan (amonyak, nitrit ya da nitrat halinde bulunsa da) yararlanabilirler. Bu durumda, kendi protitlerini, yedikleri hayvanlar ya da bitkilerden başlayarak oluştururlar. Bütün proteinler hücre düzeyinde bozu- nurlar ve hayvanlarda bu bozunmanın son sınırı, dışarı atılan amonyak, ürik asit ve üredir. Bu maddeler toprakta bağlanırlar; topraktaki bakteriler (nitrobakteriler) aracılığıyla yükseltgenerek, döngünün yeniden başladığı nitratlara dönüşürler. Azotun, organizmanın oluşmasında ve yaşamını sürdürmesinde oynadığı temel rol ve bunun bitki evreninden hayvan evrenine aktarılan farklı çeşitleri,tarımcılığı ilgilendirmektedir. Uyardığı, ama oluşmasını geciktirdiği bitkilerde, önemli bir rol oynayan azot, tarımın verimliliğini sağlayan etmenlerden biridir.

Yorum yazın