Asbest Nedir

Asbest Nedir
Yangın söndüren itfaiyecilerin alevler içine girmeleri gerektiğinde, ısıdan kendilerini korumak için genellikle asbestten yapılmış giysiler giyerler Asbest ısıya dayanma özelliği nedeniyle insanlar için oldukça önemli bir maddedir.

Asbest, doğada lif biçiminde bulunan bir mineral grubuna verilen addır. Bu lifler, dokunur; asbest ateşe dayanıklı olduğu için bu dokumadan ateşe dayanıklı elbiseler, tiyatro perdeleri, fren balataları ve elektrik kabloları yapılır.

Asbestin ısıya karşı iki yönlü dayanıklılığı vardır. İlk önce yüksek derecelerde ısıtıldığında erimez ve yanmaz. İkinci olarak da ısıyı çok az geçirir. Böylelikle ısıya karşı bir engel işlevini görür. Asbest, elektriğe karşı yalıtkandır, yani elektriği geçirmez. Bu özelliği nedeniyle elektrik kablosu yapımında kullanılır. Böylelikle aynı zamanda Kabloların ısınmasını da engellemiş olur.

Asbestin çıkarılmasına ve işlenmesine ilk olarak 1868 yılında İtalya’da başlandı. Ancak asbestin özellikleri bu tarihten birkaç yüzyıl önce de biliniyordu. örneğin, bir Yunan gezgini olan Pausanias, !. yüzyılın başlarında böyle bir maddenin varlığından söz eder. Hiç yanmayan bir lamba fitili gördüğünü yazar; bu fitil asbesten yapılmıştı.

Bugün yılda ortalama 2 milyon ton asbest üretilir. Bunun yarısına yakın bir kısmı Kanada’ nın Quebec eyaletinde elde, edilir. Sovyetler Birliği, Güney Afrika ve Rodezya önde gelen üretici ülkeler arasındadır. En çok asbest Birleşik Amerika’da tüketilir.

Asbest lifleri mekanik olarak birbirinden ayrılır, preslenir, bükülür ve dokunur. Daha sonra asbest çeşitli biçimlerde, örneğin, ısıya dayanıklı keçe olarak işlenir. Asbestin pamuk, tel, lastik ve çimento gibi maddelerle karıştırılması da olanaklıdır.

Litfli, yumuşak, ateşte niteliği değişmeyen madensel bir maddedir. Amfibol cinsinden bir silikat olan tremolitin bozulmasından meydana gelir. İki türü vardır: Birincisi esnektir; kolayca eğilip bUkülebilen tellerden meydana gelmiştir; birkaç santimetrelik tellere, çok ince parçacıklara ayrılabilir; 1500° de ergir, i kincisi kısa tellidir; daha az ayrılabilir; asitlere karşı da daha dayanıklıdır; 1100° -1300° de ergir.

Asbest, tel tel ayrılabilen başlıca mineraldir. Yeşilimsi, ya da sarımtırak esmer bir rengi vardır, ipek gibi parlar. Ateşe, asitlere dayanıklı olması bakımından, yanmaz elbise, tiyatro dekorları yapımında, ısı ve elektrik yalıtma işlerinde kullanılır. Uzun liflerinden “asbest ipliği” adı verilen bir cins iplik elde edilir. Bu iplikle bez dokunur, ip örülür. Kısa teller ise sıkıştırılarak yapılarda kullanılmak üzere yanmaz levhalar haline getirilir. Bunlar çimento ile karıştırılınca, yapı işlerinde kullanılan asbest çimentosu elde edilir.

Asbest daha çok Kanada, Rodezya, Güney Afrika, Rusya, Kıbrıs, İtalya’da çıkar. Türkiye’de de az miktarda asbest çıkarılmaktadır.

Asbestin “amyant” adı verilen bir türü daha vardır (Bk. Amyant).

Etiketler: , , ,

Yorum yazın