Alüminyum Elementi

Alüminyum Elementi Özellikleri Hakkında Bilgiler – Alüminyum

Elementi Kullanım AlanlarıAlüminyum Elementi

Alüminyumun özellikleri
Simgesi: Al
Atom ağırlığı: 26,97
Atom numarası: 13
yoğunluğu: 2,5
Ergime noktası, 685°
Kaynama noktası: 1800°

Gümüş parlaklığında beyaz bir madendir. Hafif olması bakımından, endüstride çok kullanılır. Tabiatta serbest halde bulunmaz; daha çok bileşikler halindedir. Bu bileşikler yer yüzeyinin % 8’ini meydana getirir. Alüminyum bileşiklerinin başlıcaları alümin (oksit), silikat (kil), broksit, feldspat, mikadır. Alüminyum yeryüzünde en çok bileşiği olan madendir. En çok Amerika ile Almanya’da çıkarılır. Yurdumuzda da, Zonguldak’ta, Toroslar’da zengin alüminyum yatakları vardır.
Alüminyum kolaylıkla levha, ya da tel haline getirilebilir, çekiçle dövülebilir. Isı, elektrik akımı için de iyi bir iletkendir. Zehirli olmadığından, mutfak eşyası yapımında kullanılabilir. Çok hafif bir maden olduğu için, bakıra tercih edilir. Gene hafifliğinden dolayı, uçak, otomobil, deniz gezi teknesi yapımında kullanılır. Ayrıca, çok ince levhalar haline getirilebildiğinden, krem, diş macunu, vb. tüpleri alüminyumdan yapılır. Çikolata gibi besin maddeleri de çok ince alüminyum levhalara sarılarak saklanır.
Alüminyum, toz haline getirilip beziryağı ile karıştırılırsa, yaldız boya elde edilir. Bu tür boyalar hem havaya karşı dayanıklıdır, hem de pek az sürülse bile büyük bir yeri boyamaya elverişlidir. Alüminyumun bir özelliği de kolay kolay paslanmamasıdır. Havadaki oksijenin etkisiyle, alüminyumun üzerinde son derece ince bir alümin (oksit) tabakası meydana gelir ki bu tabaka, alüminyuma hem mavimtırak beyaz bir renk verir, hem de paslanmasını önler.
Alüminyum Nasıl Elde Edilir?
Alüminyum elde etmek için en çok kullanılan madde, yabancı maddelerle karışık haldeki alüminyum oksittir. İlk defa 1825’te, oksitten alüminyum elde edilmiştir. Bu işlemi gerçekleştiren, Danimarka’n fizik, kimya bilgini Derstedt’tir. İndirgen olarak potasyum kullanılmıştır. Ancak, bu yoldan elde edilen alüminyumun kilosu 2-3 bin liraya mal oluyordu. Bu yüzden, başka yollarla alüminyum elde etmeye de çalışılmıştır. 1886 yılında Charles Martin Hail adında 22 yaşında Amerika’lı bir öğrenci, alüminyum okside kriolit kattıktan sonra, elde ettiği karışımı düşük ısı derecesinde ergitmeyi başar
dı. Karbon kroze içindeki alümini ergiterek, bu karışımdan elektrik akımı geçirdi; böylece krozenin dibinde alüminyum elde edilmiş oldu. Böyle elektroliz yoluyla elde edilen alüminyum, eskisinden çok daha ucuza mal olabiliyordu. Bir yıl sonra Fransız kimyacısı Herould da aynı yoldan alüminyum elde etmeyi başarınca, bu usule Hall-Hero-uld metodu adı verildi. Bu yeni usul sayesinde alüminyumun fiyatı 1854 – 1928 yılları arasında bin kattan daha çok ucuzlamıştır. Sonuç olarak alumınyum öyle ucuzladı ki, bir kilosu bir liraya kadar düştü.
Bugün alüminyum elde etmek için şu iki işlem yapılmaktadır:
1— Tabiattan çıkartılan boksitin içindeki yabancı maddeler temizlenerek, saf alüminyum oksit (alümin) haline getirilir.
2— Alüminyum oksit (alümin), elektroliz yoluyla işlem görür; alüminyum elde edilir.
Alüminyumun yeni usullerle hem çok miktarda, hem de çok kolay ve ucuz elde edilmesi üzerine, bütün dünyadaki alüminyum üretimi yıldan yıla hızla artmıştır.

İkinci Dünya Savaşı patlak verince, bütün dünyadaki alüminyum ihtiyacı çok arttı. Dolayısıyla, 1939’dan bu yana, alüminyum üretimi de ihtiyaç oranında çoğaldı. Bugün yalnız Amerika Birleşik Devletleri’nde bir yılda elde edilen alüminyum miktarı 4.000.000 tonun üzerindedir..
Alüminyum Kaynağı Alüminyum, ince toz haline getirilmiş alüminyum-demir oksidiyle karıştırılır, yüksek ısı etkisiyle bir çeşit kaynak olarak kullanılır. üzerinden büyük ağırlıkların geçtiği tren, tramvay rayları, gemi dümenleri, makinelerin manivelâ gibi önemli kısımlarındaki çatlaklarla kırıklar, bu kaynakla onarılır.
Alüminyum Alaşımları Alüminyum yeteri kadar sert bir maden olmadığı için, genel olarak saf kullanılmaz, daha çok alaşımlarından yararlanmak yoluna gidilir. Başlıca alüminyum alaşımları şunlardır:
1— Alüminyum bronzu: İçinde % 90 kadar bakır bulunan bir alaşımdır. Alüminyum parçalarının ergimiş bakıra batırılmasıyla elde edilir, özellikleri bronzunkileri andırır. Aşınmaya karşı dayanıklı olduğu için, daha çok gemi, makine yapımında kullanılır

2— Aluminyum çeliği: İçinde % 5 kadar alüminyum bulunan bir çelik türüdür. Dinamo, transformatör levhalarının yapımında kullanılır.
3— Alüminyum pirinci: Kopmaya, çarpmaya karşı dayanıklı bir alaşımdır.
4— Dur alüminyum: Alüminyumdan başka % 5 kadar bakır, % 3 kadar mağnezyum, % 2 kadar manganez, % 2 kadar da silisyumdan meydana gelen bir alaşımdır.
5— Elektron: % 10 alüminyum, % 80 magnezyum, % 5 bakır, % 5 çinkodan meydana gelen bir alaşımdır.
6— Magnelyum: Alüminyumdan başka % 3-5 arasında magnezyumdan meydana gelen bir alaşımdır.
Alüminyumun ham şekli silikatlardır. Bunların en önemlileri killer, özellikle de kaolin beyaz, saf bir kildir; tuğla, kiremit, fayans, çini, porselen, kapkacak yapımında kullanılır. özellikle seramik, porselen sanayii, bu madde üzerine kurulmuş sayılır. Alüminyumun potasyumlu silikatları, soda, kireç, madensel silikatlarla karıştırılıp yüksek ısıda eritilirse, cam elde edilir. Killer, aynı zamanda çimento sanayiinde de temel maddelerden biri oldukları için, sanayi bakımından çok önemlidirler (Bk. Seramikçilik; Porselencilik; Cam; Çimento).
Değerli Taşlar
Birçok değerli taşlar gerçekte alüminyumun değişik türlerinden başka bir şey değildir.
Tabiatta bulunan alüminyum filizlerinin aslı “alüminyum oksit”tir. Ayrıca, özellikle renksiz kristaller halinde bulunan korendon filizlerine de tabiatta rastlanır. Korendon, elmastan sonra en sert maddedir.

Yorum yazın