Yanardağ Taşları

Yanardağ Taşları

Bütün bu değerli maddeler, yanardağ patlamaları sonucu ortaya çıkmışsa da bir yanardağdan fışkırtıldıkları ya da püskürtüldüklerini söylemek de doğru olmaz. Yanardağ etkinliği sırasında bu maddelerin bir yere birikip kaldığını söylemek daha yerinde olur. Bu arada kaya parçalarının yanardağ patlaması sırasında havaya püskürtülmelerinden de söz edebiliriz. Bilim adamları bu katı kaya parçalarını eksiksiz olarak tanımlayabilmek amacıyla büyüklüklerine göre onları gruplara ayırmaktadırlar.
Püskürtmeyle çıkan kum tanecikleri ve benzer ufacık kaya kırıntılarına “toz” denir. Rüzgâr, bir yanardağ patlamasından oluşan bu tozu normal olarak çıktığı yerden çok uzaklara taşır. Bu tozlar ortaya çıktıktan yıllarca sonra bile hâlâ havada bulunabilir. Atmosferde kaldıkları sürece, 1912 yılında Katmai yanardağının tozunun yaptığı gibi olağanüstü güzellikte gün hatunlarına neden olabilirler.
Yanardağ patlaması sırasında oluşan tozdan biraz daha iri olan (0,5 cm.’ye kadar) cisimlere’ kül” denir. Daha da irilerine ise “lapilli” (Latincede çakıl taşı demektir) adı verilir. Bu çakıl taşları ile karışık cürufa da bazen “Volkan Bombası” adı verilir. İri kaya parçaları, yanardağlardan dışarıya püskürtülür. Bu kayalar kraterin,yanardağın bacasından ya da kraterdeki sertleşmiş lav kabuğunu oluşturan kayadan kopartılmış parçalar olabilirler. Aralarında çok büyük olanlar vardır. Üç ton ağırlığında böyle bir kaya, patlama sırasında, Stromboli yanardağının kraterinden Uç kilometreden daha da uzağa fırlamıştır.

Yorum yazın