Tektonizma Nedir Neden Oluşur

Tektonizma Nedir Neden Oluşur

tektonizma, DAĞ KARA OLUŞUMU ya da DİYASTROFİZMA olarak da bilinir, yerkabuğunun doğal süreçlerle büyük ölçekli biçim değişikliklerine uğraması ve bunun sonucunda kıtaların kayması, izostazi (yerkabuğu içindeki yer değiştirmelerle dengenin sağlanması), kabuğun tortullarla yüklenmesi (büyük bir ırmak deltasında olduğu gibi), kırılma, kıvrımlanma ya da kayaç katmanlarının kopması gibi olayların etkisiyle kıtaların, okyanus havzalarının, dağ sistemlerinin, vadilerin ve öbür yüzey şekillerinin ortaya çıkması.
Tektonizma alanındaki çalışmalar 20. yüzyıl jeolojisi ile jeofiziği birleştirmeye yöneliktir. Tektonik süreçler başlıca, doğrusal ya da burulmalı yatay hareketler (örn. kıtaların kayması gibi) ile taşküredeki düşey alçalmaları ve yükselmeleri kapsar. Yüzey- altı koşulları da Yer yüzeyinin geniş alanlarında, kayaç katmanlarında herhangi bir biçim değişikliğine yol açmadan gerçekleşen alçalma ve yükselmelere (epirojenez) neden olur. Tortul katmanlarının üst üste binmesi sonucunda taşkürenin (litosfer) kalınlaşması; başkalaşım, ısıl genleşme ve büzülme sonucunda taşkürenin yoğunluğunun değişmesi; olivinin hidratlanması sonucunda astenosfer (taşküreyi destekleyen üstmanto) hacminin büyümesi; kara ya da dağoluşumu hareketleri bu tür süreçlerdir. Bu tektonik süreçlerin bir izostazi(*) durumunda gerçekleştiği kabul edilir; buna göre, taşkürenin ağırlığında ve hareketlerinde gerçekleşen değişmelere bağlı olarak astenosferin kalınlığı da değişir.

Yorum yazın