Petrol Nasıl Oluşur

Petrol Nasıl Oluşur
Bilinen dünya rezervlerinin en büyük bölümünü {% 55) İkinci Zaman alanları kaplar. Bunu Üçüncü Zaman dizileri {% 30) ve Birinci Zaman dizileri (% 10) izler. Birçok yerde yer değiştirme (göç) ya da elverişli tortullaşma koşulları ardından, farklı tabakalarda maden yatakları ortaya çıkmıştır. Bir çökelti dizisi, ana kayaçlar, hazne kayaçlar, Örtü kayaçlar ve katman ya da tektonik hidrokarbon yatakları içerdiğinde, bir petrol dizisinden söz edilir. *

ANA KAYAÇLAR. Bu sözcük, petrol konusunda uzmanlaşmış jeolog için fazla önem taşımayan, çökme anında, petrole ya da gaza dönüşümü sağlamaya elverişli önemli miktarda organik madde içeren tortul katmanları belirtir. Bu yolla oluşan hidrokarbonlar daha sonra hazne kayaçlarına bağlanırlar.
HAZNE KAYAÇLAR. İçlerinde hidrokarbonların yerleştiği ve yer değiştirebildiği geçirgen ve gözenekli kayaçlardır. Bir hazne kayacın en önemli nitelikleri, gözeneklilik (ya da kaya«; oluşturan mineraller arasmdaki bo} alan yüzdesi) ve geçirgenliktir (yani kayaç içinde akışkanların dolanme kolaylığı derecesi). Geçirgenlik mili-darcy cinsinden ölçülür (1 000 – 2C milidarcylik geçirgenlik iyidir). Kuyuların üretim ritmi, alannı işletilmes: için gereken kuyu sayısı, bir madeı yatağının verimlilik süresi ve maden yatağından akışkan ve gaz elde edilmesi oranı bu geçirgenliğe bağlıdır. ÖRTÜ KAYAÇLAR. Gözenekli ve geçirgen temel bir katman, üstünde ancak geçirgen olmayan kayaçlardar oluşmuş, su sızdırmaz örtü bulunduğunda bir hazne (depo) oluşturur. Bir örtü, genellikle, kilden, anhidrit ya de tuzdan veya çatlamamış yoğun kireç taşı katmanlarından oluşmuştur. Bu örtü kayaçlarının kalınlığı yerkabuğunun yapısına göre değişim gösterir. “KAPAN” YATAKLAR. Ana kayaçlardan hareket ederek yer değiştim hidrokarbonlar “kapan” yatak diye adlandırılan özel yerlerde birikirler Bu hidrokarbon yataklarının araştırılması, petrol aramanın ana hedefin oluşturur. Bir kapan yatak, aşağıyı doğru, yani hidrokarbonların sızma sına olanak verecek biçimde açık olduğunda etkilidir: jeofizik uzmanlarının yapısal haritalar oluşturarak saptamaya çalıştıkları da budur. Başlıcı kapan yataklar arasında şunlar sayılabilir:

a) Bakışımlı ve bakışımsız kıvrımlar içeren antiklinal kıvrımlar; b) kırıklı (faylı) antiklinal kıvrımlar; c) karmaşık antiklinal kıvrımlar (uyumsuz kıvrımlar, yayılmış kıvrımlar, örtüler); d kırıklar (faylar); e) diyapirler; f) kaman yatakları.

Bir petrol araştırmasında, jeoloji uz manian bir yandan elverişli bir yapıyı (ya da bir yatak) belirlemek ve taramak zorundadırlar, öte yandan da hidrokarbonların biriktiği alanı belirleyebilecek biçimde birbirini izleyen biçim değiştirmelerin tarihini yeniden oluşturmak zorundadırlar. Petrol aramasının amacı, maden yatağının ortaya çıkarılmasıdır.

Yorum yazın