Petrol Kuyusu Nasıl Açılır

Petrol Kuyusu Nasıl Açılır

Petrol Kuyusu Nasıl AçılırBurada, çok eskiden beri en sık kullanılan yöntem olan dönmeli kuyu açma’ dan (rotary yöntemi) söz edeceğiz. Kuyu açma toprağın, var sayılan hazneye kadar kazılmasıdır: Kazılan topraklar, işlem ilerledikçe başka yere aktarılırlar ve kazılan delik, çökmeleri önleyecek biçimde sağlamlaştırılır. Darbeli ya da dövmeli kuyu açma 1922’ye kadar kullanılmıştır: Bu yöntemde kayaç, deliğin kazılmasını sağlayan düşey alternatif bir hareket halindeki bir matkap aracılığıyla delinir. Dönmeli kuyu açma’nın pek çok üstünlüğü vardır. Matkap adı verilen delme aracı, yüzeyden, bir dönme tablası (ya da dönel tabla) aracılığıyla harekete geçirilir. Bu tabla, kesiti genellikle kare olan, içi boş, özel bir çubuğa tutturulmuştur. Bu çubuk üst bölümünde bir delgi çamuru şırınga başı ve alt bölümünde matkaba bağlı delgi çubukları içerir. Bir iniş ve çıkış hereketiyle, kare biçimindeki dönme çubuk dönme tablasının içinde kaymaya başlar. Güçlü motorlarla (400 kW’tan çok) donanmış dönme tablası, dakikada 40 ve 150 devir arasında değişen hızlarla döner. Birkaç on tonluk bir kütle olan matkap-delme çubukları bütünü derrick denen bir kule gerektirir. Çubukların iniş ve çıkışıysa vinç ve palangalarla sağlanır. Bu kuyu açma ya da delme tekniği, ilk olarak 1901’de A.B.D’li Lucas tarafından Texas’ta gerçekleştirildi. İşleyiş ilkesi basittir: Matkap, deliğin kazılmasını sağlar ve hareketi özel pompalarla sağlanan çamur, kazılan toprakları sürükler. Gerçekte matkabın bağlandığı çubukların içi boş olduğundan ve matkapta hava delikleri bulunduğundan, çamur çubukların içinden aşağıya inip bu çubuklarla kuyunun çeperleri arasından yukarı çıkar; boy-, lece kazılan toprağın boşaltılmasını sağlar. Çamur ayrıca, aletin yağlanmasına ve kuyu çeperlerinin sağlamlaşmasma da yardım eder. Geçirgen bölgeler, çamuru oluşturan su ve killi elementler çökeltisinin sızdırılmasıyla tıkanırlar. Öte yandan çamurun sondaj duvarlarına yaptığı basınç, bunların oldukları düzeydi kalmalarını ve çökmelerini engeller Delme çamurunun bir başka önemi rolü de kimi hazne kayaçlarda raslantı sonucu bulunan hidrokarbonlara basıncını dengelemektir. Bu nedenli çamurun yoğunluğu, fışkırmayı önlemek için yeterli büyüklükte tutulmalıdır. Çamurun yoğunluğu baritin katılarak artırılır. Petrol kuyularının kazılması sırasın da jeoloji uzmanları birtakım belirtiler elde edebilmek için delme sonucu çıkarılmış toprakları incelerler; bu topraklardaki petrol niteliği hakkmdı bilgi edinmeyi amaçlayan bir dizi test yaparlar. Burada özellikle karot alım işlemini bitirebiliri: Bu işlem, uç ke simi dişli bir tekerlek ya da kesici bi elmasla donatılmış ve sondaj borusubub ucuna vidalanarak kuyu dibinde] karot (silindir biçimindeki kayaç parçası) almaya dayanır. Bu kayaç örneği, delme sırasında yüzeye gelen topraklardan daha ayrıntılı bilgiler edin meyi sağlar. Türbodelme (türbinle delme) işlemiyse henüz az kullanılan ama gelecekti daha yararlı olacak bir delme yöntemidir. Bu yöntemde, matkabın dönme si, doğrudan doğruya deliğe inen bi türbin tarafından sağlanır. Demek k: bir türbodelicinin en önemli öğesi çubuk katarının ucuna takılı çok kat (240’a kadar) bir hidrolik türbinde Çamur akımı, türbinin çark kanatla rina etki ederek rotoru ve matkabı çok yüksek bir hızla döndürür (dakikad. 900 devire kadar).Verim daha yüksel tir, ancak, türbin çarklarının hızlı yıpranması bu yöntemin kullanımını sınırlandırır.

Yorum yazın