Petrol ve Doğalgaz Kullanım Alanları

Petrol ve Doğalgaz Kullanım Alanları

1900 yılında yaşadığımızı düşünün.Evimiz kömürle, belki de odunla ısınıyor olacaktı. Aydınlanmak için balina yağı yakan lambalar kullanacaktık. Başka bir kentte oturan arkadaşımıza at arabasıyla gitmemiz gerekecekti.

Bir de bugünkü yaşamımızı düşünelim. Evlerimiz gaz ya da petrolle ısıtılıyor. Evimizi aydınlatan, televizyonumuzun, çamaşır makinemizin ve öbür araçlarımızın çalışmasını sağlayan elektrik, belki de gaz ya da petrolle sağlanıyor. Bir yere gitmek istediğimizde, otobüste ya da özel arabamızda ham petrolden elde edilen yakıt türlerinden yararlanıyoruz. Yaşamımız atalarımızınkinden çok daha rahat ve zahmetsiz, çünkü petrol ve doğal gazın nasıl kullanılacağını öğrenmiş bulunuyoruz.

Modern taşımacılık petrol kullanımına en bağımlı olan alandır. Otomobil, kamyon, otobüs ve uçaklar hep petrolden elde edilen ürünleri yakıt olarak kullanırlar.

1976 yılında A.B.D.’de 535 milyon ton benzin tüketilmiştir. Günümüzde dev uçaklar petrolden elde edilen jet yakıtı denen yakıt türünden saatte 15.000 litreye kadar kullanmaktadırlar.

Yine traktörler, kamyonlar ve gemiler petrolden elde edilen mazot adlı yakıt türünü kullanırlar.
Gazyağı ve benzin, arıtımevlerindeki arıtma kulelerinin en üstüne dek yükseldiklerinden, hafif yakıt olarak bilinirler. Ağır yakıt olarak sınıflandırılan damıtma kalıntısı ve artık petrol, evlerin ve binaların ısıtılmasında kullanılır. Yine aynı ağır yakıtlar elektrik santrallerinde buhar elde edilmesinde kullanılır. Elde edilen buhar ile elektrik türbinleri döndürülerek elektrik üretilir. 1972 yılında Türkiye’de üretilen elektriğin % 32,5’i yakıt olarak fuel oil kullanan santrallerden elde edilmişti.
Petrolün ilk kullanım alanlarından biri olan makine parçalarının yağlanması makinelerin düzgün çalışmalarını sağlıyordu. Petrol ürünlerinin bu amaçla kullanılması günümüzde de oldukça ö- nemli bir yer tutar. Makine yağlarının, ağır işlerde kullanılan gres yağından, gıcırdayan kapı menteşelerinin yağlanmasında kullanılan ince yağa varıncaya dek pek çok değişik türü vardır.
Petrol ürünlerinin en ağırları arasında çeşitli parafinler bulunur. Bunlar yerlerin dolanmasından, binaların suya karşı korunmasına kadar değişik işlerde kullanılırlar.

Bakkaldan aldığımız bisküvilerin ambalajının üzerindeki kâğıt parafinle kaplanmış olup; bisküvilerin taze olarak saklanmasını sağlar. Yine bakkaldan aldığımız süt kutusunun kartonu, sütü sızdırmaması için bir petrol ürünü olan parafinle kaplanmıştır.
Petrol ürünleri içinde en ağır olan asfalttır. Soğuduğu zaman sertleştiği için yol ve kaldırımların kaplanmasıyla park alanlarının düzenlenmesinde çok önemli bir rol oynar. Asfalt aynı zamanda çeşitli yer döşemeleri yapımında ve boruların suya karşı yalıtılmasında kullanılır. Çatıların nemden korunmasında da çok yaygın bir biçimde uygulanmaktadır.
Tarım araçlarının verimli çatışması İçin yağlamanın önemi büyüktür.

Doğal gazın kullanım alanları bu gazın büyük ölçüde bulunduğu yerlerde, örneğin, A.B.D.’de ve İngiltere’de, petrolünkiler kadar geniş ve yaygındır. Örneğin A.B.D.’deki evlerin % 50’sinin ısıtılmasında doğal gaz kullanılmaktadır. Hatta petrole oranla doğal gazın çok daha çeşitli kullanım alanı vardır. Yine doğal gazın bol olduğu ülkelerde, yiyecek maddelerinin çoğu doğal gaz yardımıyla işlenerek, pazarlanabilir duruma gelmişlerdir. örneğin, Avrupa ve A.B.D.’de çok gelişmiş olan dondurulmuş besin endüstrisinde soğutma makineleri doğal gaz enerjisiyle çalıştırılmaktadır. Yine süt ürünlerinin pastörize edilmesinde ve fırınlarda kullanılan yüksek ısı hep doğal gazdan elde edilir.

Avrupa ve A.B.D.’deki tekstil fabrikaları ve kâğıt üreticileri de doğal gaz kullanırlar. Basımev- leri, mürekkebin kuruması için doğal gazla çalışan ısıtıcılardan yararlanırlar.

Yine bu ülkenin ilçe ya da kentlerindeki bir çok işyeri doğal gazla çalışır. Hatta bazı berberlerin saç kurutma makineleri bile doğal gazla işler. Kuru temizleyiciler ütülerinde doğal gaz kullanırlar. Çiçek yetiştiricileri de seralarını ısıtmak için doğal gazdan yararlanırlar. A.B.D.’de 40 milyonu aşkın evde doğal gazla çalışan fırın, buzdolabı, çamaşır makinesi, su ısıtıcısı gibi ev aletleri bulunmaktadır.

Doğal gaz ve petrolün genellikle kullanıldığı alanlar herkesçe bilinmektedir. Ancak, bunlardan elde edildikleri halde, yeraltından çıkarılan biçimlerine hiç benzemeyen, binlerce madde üretilir. Bunlara petrokimyasal maddeler denir. Bu maddeler doğal gaz ve petrolün işlendikten sonra kalan artıklarından elde edilir.

Doğal gazla petrolün hidrojen ve karbon atomlarından oluştuğunu biliyoruz. Bu atomların değişik biçimlerde düzenlenmesiyle çeşitli maddeler elde edilir. Alkol ve benzin bunlardan sadece ikisidir.

Petrolden elde ettiklerimiz arasında en iyi bildiklerimiz plastik, kauçuk boya ve verniktir. Zararlı böceklerin öldürülmesinde kullandığımız maddeler, sağlığımız için doktorların bize verdiği ilaçlar ve vitaminler, bulaşık ve çamaşır yıkamada kullandığımız arıtıcılar hep petro-kimyasal denilen maddelerdir.

Doğal gaz ve petrolden elde edilen amonyak, çiftçilerin tarımda verimi arttırmak için kullandıkları gübrenin üretiminde önemli bir yer tutar. Bilinen en siyah madde olan karbon karası da doğal gazın bir yan ürünü olup, en çok mürekkep, televizyon ve radyo tüpleri, oto lastiği ile akümülatör yapımında kullanılır.
Petrol ve doğal gazdan elde edilen petro-kimyasal maddelerin bir listesini yapmaya kalkışsanız, 6.000’i aşkın maddenin listenizde yer aldığını görürsünüz.

Yorum yazın