Katılaşmış Lavdan Oluşan Platolar

Katılaşmış Lavdan Oluşan Platolar

Geçmişte, yavaş yavaş akmış lavlar büyük bir dağ oluşturamamıştır. Çünkü bu tür lavlar yerkabuğunun içinde açılan,dar kuyu biçiminde bacalardan püskürmemiştir. Tersine, bu lavlar yer- kabuğuna uzun çatlaklardan sızarak geniş bir alana yayılmıştır. Bu tür “çatlaktan çıkan akmaların” hemen hemen hepsi bazalt türü lavdan oluşmuştur. İzlanda’nın büyük platoları, Hindistan’ın güneybatısındaki Dekkan platosu, Orta Afrika platosu ve A.B.D.’de Washington, İdaho ve Oregon eyaletlerinde bulunan Columbia nehir platosu hep bu tür akmalardan oluşmuştur. Rhyolite denen granitli lavın “çatlak akmaları” ise Güney Amerika’nın bazı yörelerinde ve Wyo- ming’deki Yellowstone Parkı’nda görülür. Tarihte belgelenmiş en büyük çatlak akıntısı 1783 yılında İzlanda’da görülmüştür. O tarihte birdenbire 30 kilometre uzunluğunda bir çatlak açılarak, içinden büyük ölçüde lavlar dışarı akmış ve bunlar çok geçmeden 500 kilometre kareden fazla bir alana yayılmıştır. O günlerde lavın toprağa yayılması, evlerin ve çiftliklerin lava gömülmesi ve nehir yataklarının değişmesi yörede oturanların kuşaktan kuşağa anlattıkları öyküleri oluşturmuştur.

Yorum yazın