Ham Petrol Nedir

Ham Petrol Nedir

Çıkarılan petrole, topraklı maddeler karışmış durumdadır: Petrol bu maddelerden arıtılmak için pompalar yardımıyla, sığası 10 000 t’a varabilen silindir biçimindeki geniş depolar olan süzme teknelerine yollanır. Buradan ya petrol boru hatları aracılığıyla ya da sarnıçlı gemiler ve sarnıçlı vagonlar aracılığıyla arıtma işlemlerinin yapılacağı rafinerilere gönderilir. Uzunluğu yüzlerce kilometreyi bulan petrol boru hattı, içinde, güçlü pompalar tarafından itilen petrolün aktığı, kimi kez birkaç metre çapında olan büyük metal borulardan oluşur. Çevre sıcaklığının çok düşük olduğu bölgelerde ham petrolün donmasını önlemek için, ısıtıcıların yerleştirilmesi gerekebilir. HAM PETROLÜN BİLEŞİMİ. Petroller, içinde oksijenli, sülfürlü ya da azotlu başka elementlerin de bulunduğu az çok doymuş hidrokarbon karışımlarıdır. Bunların belirli kimyasal bileşikler değil de karışımlar olduğuna dikkat etmek gerekir. Bu nedenle, kökenlerine göre değişim gösteren özellikler taşırlar. Her ne kadar kesin bir sınıflandırma yapmak güçse de, bunları iki çeşide ayırma alış kanlığı vardır: 1. İçlerinde etilenik v benzenik karbür izleri bulunan, he men hemen yalnızca halkasız donmuş hidrokarbonlardan oluşmu Amerikan tipi petroller (Texas, Kane da, Pennsylvania); 2. benzenik karbürler, kapak zincirli doymuş kaı bürler (siklanlar ya da naftenler) v birkaç etilenik karbür içeren esi SSCB tipi petroller. Bütün öteki pei roller, bu iki çeşidin değişik oranlaı da karışımlarıdır. Bu ham petrollerd bulunan karbürler (etilenik, dietile nik, halkalı, terpenik ve polisikli karbürler) saptanırlar ve ayırımh damıtmalar yardımıyla birbirinden ayrılırlar. Arıtma işlemlerinde uzmanlaşmış kişiler ham petrolleri, parafnik, naftenik ve karışık olmak üzer sınıflandırırlar.
Petrollerde, çeşitli elementlerin ora m şu değerlere yakındır: Karbon: 83-87; hidrojen: % 11-14; oksijen: °, 3’ten az; kükürt: % l’den az; azot: °, 0,5’ten az.

Oksijenli maddeler, çoğunluklı doğrusal zincirli ve serbest haldel asitler (petrol asidi) ya da ester halin deki halkalı zincirli asitlerdir (Kal kasya petrollerindeki naftenatlar Kaliforniya ve Galicia (İspanya) pei rollerinde fenollere de raslanır. Aî faltlar, biraz kükürt, biraz da azc içeren doymamış oksijenli mad delerdir. Çözünürlüklerine gör

üç çeşide ayrılırlar:

Sert asfalt (petrol eterinde çözünmez); yumuşak asfalt (eter-alkol karışımında çözünmez) ve petrol reçinesi (70°’lik alkolde çözünür).

Bu maddeler doymamış karbürlerin yükseltgenme ve polimerleş-me ürünleridir. Düşük basmç altodaki bir damıtma sırasında da oluşabilirler. Güçlü yükseltgenler (kükürt tri-oksit, sülfat asidi, ozon ve potasyum permanganat) tarafından etkilenerek katılma ürünleri verirler. Kimi petrollerde, buharlaşmayla billurlaşabilen çözelti halinde kükürt bulunur. Kükürt, genellikle, hidrojen sülfür, tiyo-fen, merkaptanya da tiyoeter biçiminde bileşik halde bulunur. Azotlu maddeler, çoğu kez, piridin ve kinolein kümesine ait olan karmaşık çekirdekli organik bileşiklerdir. Bu bileşiklerin dışında, ham petroller, eser miktarda, özel organik maddeler olan ve bitki klorofilinden kaynaklanan porfirinleri de içerirler (bunlar petrollerin organik kökeninin belirlenmesine yararlar). Ayrıca, vanadyum, nikel, molibden ve benzeri metaller de eser miktarda bulunmaktadır.

FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ. Ham petrollerin kökenine göre değişirler. Petrolün özgül ağırlığı suyunkinden her zaman düşüktür: Amerikan petrolünde 765-940 kg/m3; Sovyet petrolünde 785-960 kg/m3. Kütle ısısı, özgül ağırlığın azalmasıyla artar: 2 090 J/kg. K (0,5 K kal/kg.K) kadardır. Petroller suda çözünmezler, ama, çeşitli elementleri birbirleri içinde çözünürler. Doymuş hidrokarbonlara az etkisi olan sülfat asidi, doymamış karbürleri tam olarak çözer. Isıl gücü, litrede 9 ve 12 militermi arasındadır; eş kökenli petrollerde özgül ağırlığa ters orantılı olarak artar.
Kimyasal özellikleri, petrolleri oluşturan hidrokarbonların kimyasal özellikleriyle aynıdır

Yorum yazın