Çeşitli Krater Tipleri

Çeşitli Krater Tipleri

Kraterlerin yanardağların tepesinden yer altındaki erimiş hazneye bir baca ile bağlı olduğunu anımsayalım. Belki size garip gelebilir ama, yanardağların yüksekliğinin kraterin boyutları ile hiçbir ilişkisi yoktur, örneğin Havvai’de bulunan bir yanardağın yüksekliği yaklaşık 300 metre olmasına karşın kraterin çevresi 32.000 metre, çapı ise 11.000 metredir.
Buna karşı Meksika’daki Orizaba yanardağının yüksekliğinin 5.600 metre olmasına karşın kraterin çapı yaklaşık 450 metredir. Belki en garip krater çeşidi Kaldera diye anılandır. Bu tür kraterin genişliği, tıpkı sığ bir çanak gibi derinliğine oranla daha çoktur. Jeologların incelemelerine göre volkanik çöküntülerin meydana gelişi yanardağın konik tepesinin çöküşü ile aynı zamana rastlar. Kaldera’ya “Volkanik Çöküntü” de denilebilir. Volkanik çöküntü, yanardağın patlayıp lav püskürmeye başlamasından sonra, dağın yamaçlarında oluşan başka bacaların, ana bacadaki erimiş toprakları dışarı atması ve koninin altının boşalması sonucunda oluşur. Genellikle konik tepe, altında oluşan boşluk nedeniyle kendi ağırlığını daha fazla taşlamadığından çöker.
Yanardağ uzmanlarına göre, Karatatoa adasının büyük bir bölümünün sular altında kalarak yok olmasının nedeni, yanardağın 1883 yılındaki püskürmeden sonra deniz altında oluşan kalderadır.
Bir başka ünlü kaldera da günümüzden bin yıl önce Mazama dağının etkinleşip sonra sönmesiyle meydana gelen Oregon krater gölüdür. Masmavi suları ile bu güzel gölün derinliği 700 metreyi bulur. Çevresindeki dağlar da bir duvar gibi metre yüksekliğe ulaşır. Gölün ortasında d* »ski kraterin tabanından yükselen Wizard 2J.*« bulunur. Böylece krater gölü ulusal parkını gezenler aynı yerde hem bir kaldera, hem de bir kül konisi örneğini görürler.
Doğu Afrika’da, Tanzanya’daki Ngorongoro krateri, yeryüzünün en büyük kalderalarındandır. Çapı 20 kilometreyi bulan düz otlarla kaplı alanını 750 metre yüksekliğinde dik duvarlar çevrelemektedir. Bu tabanın ortasında ufak, sığ bir göl vardır. Bu geniş eski kraterin alanı içinde pembe fismingo kuşları, görkemli aslanlar, azgın gergedanlar, filler ve daha birçok yaban hayvanı yaşamlarını sürdürürler.

Yorum yazın