Tazir Cezası nedir

Tazir Cezası nedir

tazir, İslam fıkhında. had(*) ve kısas)*) gerektirmeyen suçlara verilen ceza. Tazir cezasının niteliği ve ölçüsü saptanmamış, suçun niteliğine göre saptanması yargıcın yetkisine bırakılmıştır.

Tazir cezaları hak sahiplerine göre çeşitli sınıflara ayrılır. Buna göre bazı tazirler (örn. farz olan bir ibadeti yerine getirmeyen kişinin cezası) salt Tanrı (kamu) hakkı olarak, bazı tazirler de (örn. bir çocuğun ikinci bir kişiye karşı işlediği suçun cezası) kişisel hakların ihlali nedeniyle uygulanır. Hem Tanrı hakkının, hem de kişi hakkının söz konusu olduğu tazirlerde iki haktan biri daha baskın olabilir. Doğrudan kişi hakkı olarak uygulanan tazirlerle kişi hakkının baskın olduğu tazirlerde yargılama yalnızca hak sahibinin isteğine bağlıdır. Böyle bir davada yargıcın davayı düşürme ve bağışlama yetkisi yoktur. Tanrı hakkına dayalı tazirlerde ise suçlu ve toplum için bir yarar görülürse yargıcın bağışlama yetkisi vardır. Kişi hakkı olan tazirler suçun tekrar edilmesi durumunda tekrarlanır. Buna karşılık Tanrı hakkı olan tazirlerde aynı suç birkaç kez işlenmiş olsa da tek ceza verilir. Tanrı hakkının ihlali anlamına gelen bir suça tanık olan Müslüman, suça engel olmakla yükümlüdür. Kul hakkında ise böyle bir yükümlülük yoktur.

Had ve kısastan farklı olarak tazirlerde yargıçlara geniş bir takdir hakkı tanınmış, sakatlanma ve kazalarda tazmin öngörülmüş, eğitim amacı taşıdığı için çocuklara da ceza uygulanmıştır. Tazir kırbaç, hapis, sözlü uyarı ve azarlama olarak uygulanır.

Yorum yazın