Sorgu nedir

SORGU i. (sormak’tsm sor-gu). Huk. Yeni. Ceza muhakemesi hukukuna göre, sanığın araştırma konusu olay hakkmda hâkim karşısındaki beyanı. Esk. İstintak. (Bk. ANSiKL.) || Sorgu hâkimi (veya yargıcı), ilk soruşturmayı açan ve yürüten hâkim. Bk. ANSİKL.

— ÇE§. DEY. Sorgu sual, sorma, soruşturma. || Sorguya çekmek, birine birçok soru yönelterek suç niteliğindeki bir meselede rolü olup olmadığını araştırmak: Miralay Osman bey, Mülâzımıevvel Şevket Efendinin getirdiği tutukluları, birer birer sorguya çekmeye başladı (S. Kocagöz).

— ANSiKL. Huk. Sanık çoğu zaman olayı cn iyi bilen kimse olarak hâkime yardım edecek durumdadır. Sanığın sözleri yargılanan uyuşmazlığın çözülmesini kolaylaştırır ve çabuklaştırır.

Ceza Muhakemeleri Usulü kanununa göre sanığı sorgu’ya çekmek yetkisi hâkime verilmiştir. Meşhut suçlarda ve gecikmesinden zarar doğacağından korkulan hallerde de sanığı sorguya çekmek yetkisi hâkimindir. Bu kuralın bir istisnası vardır. Meşhut Suçların Muhakemesi Hakkındaki kanunun uygulandığı durumlarda savcı, sanığı sorguya çekebilir, bunun dışında bu yetki daima hâkimindir. Sorgu, sanık için bir savunma yoludur. Bu bakımdan sorgunun sanığın ikrarını elde etmek için bir araç olduğunu düşünmek ve kabul etmek yanlıştır. Kanunda yer alan hükümlere göre sorguya başlanmadan önce sanığa kendisine isnat edilen suç anlatılır ve bu konuda cevap vermek isteyip istemediği sorulur. Bu bakımdan türk hukukunda sanığın sorgu esnasında hâkimin sorularına cevap verme mecburiyeti yoktur. Diğer taraftan hâkim sanığı sorguya çekerken sanığın kendi lehine söyleyeceği sözlere ve delillere engel olmayacak bir biçimde davranmalıdır. Ayrıca sanığın birinci sorgusunda kim. olduğu ve şahsî hali hakkında da bilgi alınmak gerekir. Bu durum daha sonra da sanığın şahsiyetini tanımak ve kendisine bir ceza uygulamak gerektiğinde, cezayı, sanığın şahsiyetine uydurmak bakımından gerekli olacaktır. Sanık, sorgusu sırasında olay hakkında konuşmak zorunda olmadığı halde, kimliği hakkında bilgi vermek, sorulan cevaplandırmak zorundadır, çünkü Cz. kn. md. 528’e göre buna aykırılık suç teşkil eder.

Yorum yazın