Sorgu hakimi

Sorgu hâkimi, sorgu hâkimliği makamını işgal eden ve ceza muhakemesi alanında aslî görevi ilk soruşturmayı yapmak olan bir hâkimdir. (Bk. İLK soruşturma.) Sorgu hâkimliği asliye mahkemesi nezdin-de kurulmuştur. İşlerin azlığı veya çokluğuna göre sayısı da artıp eksilebilir. Sorgu hâkimi kamu davası hazırlanırken ilk soruşturmadan geçmesi mecburî olan veya savcının takdiriyle ilk soruşturmadan geçmesi istenen işlerde bu devredeki işleri yapar. Bu işler önce savcının düzenlediği talepname üzerine ilk soruşturmayı açmaktır. Ancak bu talepnamede eksiklikler olduğu takdirde sorgu hâkimi bunu reddedebilir. Fakat eksikliklerin tamamlanmasıyle yine bu iş ilk soruşturmadan geçebilecektir. Sorgu hâkimi ilk soruşturmayı açtıktan sonra gerekli soruşturma işlemlerini yapar ve ilk soruşturma sonunda bir karar verir. Buna göre ya sanık hakkmda son soruşturmanın açılmamasına veya açılmasına karar verilir. Bunun dışında bir engel dolayısıyle (msl. sanığın gaip olması) ilk soruşturma yapılamamışsa bu durumda durma kararı verilir ve engel kalktığı andan itibaren işlemler yürütülür. Sorgu hâkimi tarafından verilen bazı kararlar (bunlar arasında meselâ son soruşturmanın açılmaması karan) nezdinde bulunduğu asliye hâkiminin tasdikine tabi tutulmaktadır. Bu durumun doğuşu tarihî bir sebebe dayanır. Eskiden yeteri kadar hukukçu sorgu hâkimi bulunamadığı zamanlarda bu görev müstantik adı verilen ve hukukçu olması gerekli sayılmayan kimselere gördürüldü-ğünden, bunların verdiği kararların bir hâkim tarafından yeniden gözden geçirilmesi zorunlu olmaktaydı. Bugün sorgu hâkimi görevini yapanlar da diğer hâkimler gibi hukukçu olduklarından buna gerek kalmamaktadır. Ancak kanundaki bu eski hükme bugün dahi uyulmaktadır. (M)

Etiketler:

Yorum yazın