Şikayet nedir

Şikayet nedir

ŞİKAYET i. (ar. şikâyet). Memnuniyetsizlik belirten söz veya yazı, yakınma, sızlanma: öyle ki, onunla birkaç saat konuştuktan, şikâyetlerini, tahlillerini […] dinledikten sonra… (A. H. Tanpınar). Okuyucuların şikâyetleriyle o ilgileniyor. || Şikâyet etmek, şikâyette bulunmak: Hocayı hamamda soymuşlar, toplanıp döverler diye şikâyet edememiş (F. R. Atay).

— Ask. Bk. ANSÎKL.

— Huk. Kovuşturulmaları şikâyete bağlı o-lan suçlardan, suçtan zarar görenin, ceza davasının açılmasını istemesi. (Bk. ANSîKL.) || Şikâyet hakkı, yurttaşların, kendileriyle veya kamu ile ilgili şikâyetlerini, tek başlarına veya topluca yetkili makamlara ve T.B.M.M.’ye yazı ile başvurarak bildirme haklan. (Bk. DİLEKÇE.) || Kovuşturulması şikâyete bağlı suç, savcılıkça kovuşturmağa geçilebilmesi için, suçtan zarar görenin şikâyette bulunmasını gerektiren suç.

— İcra ve İflâs huk. icra yoluyle yapılan takiplerde icra memuru (iflâs halinde, iflâs idaresi; konkordatoda konkordato komiseri) tarafından İcra ve İflâs kanunu hükümlerine göre yapılan bir işleme karşı, kanuna aykırı olması veya olaya uygun bulunmaması sebebiyle tanınan başvurma yolu. Bk. ANSÎKL.

— ansîkl. Ask. Askerlikte şikâyet en yakın âmir aracılığıyle mertebe sırasına göre yapılır. Âmirin yüzüne karşı kendisinden şikâyette bulunulması yasaktır. Aynı zamanda âmirini şikâyet edeceğinden başkalarına söz etmek de suçtur. Şikâyetlerin işleme konulmasından sonra alman hüküm ve tedbirlerden memnun olmayan şikâyetçi ve şikâyet edilen, mertebe sırasına uymak şar-tıyle daha üst âmirlere itirazda bulunabilir. Orduda toplu olarak şikâyet, Silâhlı Kuvvetler Iç Hizmet kanun ve yönetmeliğine göre yasaktır.

— Huk. Ceza hukuku alanında, biri geniş öteki dar anlamda olmak üzere iki çeşit şikâyet söz konusudur. Her suçtan zarar gören kimsenin şikâyet hakkı vardır. Bu hak, Anayasa md. 62’de düzenlenmiş olan dilekçe hakkı*nm bir türü olarak teminata bağlanmıştır. Bir suçtan zarar gören kimsenin, yetkili makamlara yapabileceği bu şikâyet, genel anlamdadır. Dar anlamdaki şikâyet de, bu kovuşturul-maları şikâyete bağlı suçlarda, savcılığın kovuşturmağa geçebilmesi için, suçtan zarar gören kimsenin yaptığı şikâyettir. Bu çeşit suçlarda şikâyet şartı gerçekleşmedikçe ceza davası açılamaz. Kovuşturulmaları şikâyete bağlı suçlar istisnaî niteliktedir. Kovuşturmada kural, bir suçtan dolayı savcılığın resen kovuşturma yapmasıdır. Bazı istisnaî durumlarda, kanun, kamu çıkarından çok kişisel çıkarları ilgilendiren suçların kovuşturulmasını, zarar gören kişinin şikâyetine bağlamıştır. Buna karşılık suçlunun cezalandırılmasındaki toplumsal yarann daha çok olduğu suçlarda, kanun zarar gören kişinin şikâyetini aramaz, savcılığın resen kovuşturulmasını kabul eder. Ancafc bazı durumlarda resen kovuşturula-bilen bir suçun, kanunkoyucu tarafından şikâyete bağlanması da mümkündür. Yakın akrabalar arasındaki hırsızlık, bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Şikâyet hakkının kullanılmasını, Ceza kanunu
6 aylık- bir süreyle sınırlamıştır. Şikâyet, mahkeıheye veya savcılığa yahut sulh hâkimliği, kolluk, valilik, kaymakamlık, bucak müdürlüğü makamlarına verilecek Wr dilekçeyle yapılabileceği gibi, mahkemeye veya savcılığa sözle de şikâyette bulunulabilir. Bu durumda mahkeme veya savcılık şikâyetçinin beyanmı tutanağa geçirir. Meşhut Suçların Muhakemesi kanununun uygulandığı durumlarda, kolluk makamlarına da sözle şikâyette bulunulabilir. Fiil hakkında kovuşturmaya geçme isteminde bulunulması, bütün faillerin kovuşturul-maları için yeterlidir. Şikâyetçinin suç faili olarak belirli bir kimseyi göstermesi ge-reğli değildir. Şikâyetçinin, şikâyet ettiği fiilin hukukî niteliğinde yanılmış olması da önemli değildir. Şikâyet hakkı olan kimse, 6 aylık şikâyet süresi dolmadan bu hakkmı kullanmayacağını beyan edebilir. Şikâyet hakkı sahibi bazı fiili ve hareketleriyle de bu iradesini açığa vurabilir. Bu iki durumda, şikâyet hakkından vaz geçme söz konusudur ve hak sahibi aynı fiil hakkında bir daha şikâyet hakkını kullanamaz. Yapılmış olan şikâyetin geri alınması da mümkündür. Şikâyetin geri alınması, iki taraflı bir işlem niteliğindedir. Bu yüzden, şikâyetin geri alınmasının hukukî sonuçlarını doğurabilmesi için sanık tarafından kabul edilmesi gerekir.

— İcra ve İflâs huk. Şikâyeti inceleyerek karara bağlama yetkisi icra tatbik merciine tanınmışıtır. İstisna olarak kambiyo senetlerine has iflâs yoluyle takipte, ödeme emrine karşı şikâyetleri incelemek, iflâs davasına bakan ticaret mahkemesinin görevi içindedir. Şikâyetin, kanuna aykırı veya olaya uygun bulunmayan işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılması şarttır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikâyete başvurulabilir. (M)

Yorum yazın