Haksız fiil sorumluluğu

Haksız fiil sorumluluğu

Hukuka aykırı bir fiil sonucu verilen zarardan dolayı fiili yapanın sorumluluğuna haksız fiil sorumluluğu denir. Zarar veren kimsenin fiili hukuka aykırıysa, fiil ile zarar arasmda bir illiyet bağı varsa ve fiil kusurlu olarak yapılmışsa, fail, vermiş olduğu zarardan sorumludur ve bunu tazmin etmek zorundadır. (Bk. TAZMİNAT. HAKSIZ fiil.) Borçlar kanunu, kural olarak, haksız fiilden sorumlu olmak için kusuru arar. Yani prensip, kusur sorumluluğudur. Sorumluluk için kusurun her derecesi yeterlidir. (Bk. KUSUR.) Ancak bazı hallerde, faili sorumlu tutabilmek için kast aranır. Meseli ahlâka aykırı bir fiille verilen zarardan sorumlu tutulabilmek için, failin kasten zarar vermesi gerekir. Bunun dışında, kusurun a£ır veya hafif olması failin sorumluluğunun derecesini etkiler. Haksız fiillerde, kusur sorumluluğu kural olmakla birlikte, belirli hallerde objektif sorumluluk esası da kabul edilir. Objektif sorumluluk halinde, failin, fiilden dolayı sorumlu tutulabilmesi i(in kusurlu olması aranmaz. Fiil ile zarar arasında bir illiyet bağının bulunması yeterlidir. Objektif sorumluluk esası, kusur sorumluluğunun, gelişen İktisadî hayatın ihtiyaçlarına cevap vermemesi sonucu kabul edilmiş bir prensiptir ve değişik temellere dayanır. Bu temellerin başlıcaları, tehlike sorumluluğu, hakkaniyet sorumluluğu ve özen sorumluluğudur. Tehlike sorumluluğuna göre, günlük ilişkilere, tehlikeli bir aracı sokan kimse, kusurlu olup olmamasına bakılmaksızın, sırf tehlike doğurması sebebiyle, vermiş olduğu zarardan sorumlu olur. Hakkaniyet sorumluluğundaysa, verilmiş olan zarardan sorumlu tutulmaması gereken kimse, sırf hakkaniyet sebebiyle sorumlu tutulabilir. Kusurunun bulunup bulunmamasının önemi yoktur, özen borcuna dayanan objektif sorumluluk hallerindeyse, belirli bir kimse, kanunun kendisine yüklemiş olduğu özen borcunu gereği gibi yerine getirmemiş olmaktan doğan zarardan sorumludur. Bu özeni yerine getirmemekte kusurunun bulunup bulunmamasının hiç bir önemi yoktur.

Yorum yazın