Gümrük Vergisi Nedir

Gümrük vergisi
Türkiye’ye ithal olunacak bilcümle eşyadan, Gümrük Giriş Tarife cetveline göre gümrük vergisi alınır (Gümrük kn. md. 16). Mükellefler gümrük vergisi tahakkuklarına karşı, kanunda belirtilen sebeplerden birine dayanarak itirazda bulunabilirler. İtiraz, yazılı bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılabilir. Mükellefin beyanname veya borç tahakkuk kâğıtlarını imzalaması, yazılı bildirim sayılır. İtiraz üzerine idare âmiri tahakkuku inceler: haklı bulursa vergi buna göre tahakkuk ettirilir. İtiraz yerinde görülmezse Gümrükler Genel müdürlüğüne intikal ettirilir. Genel müdürlük de itirazı haksız bulur ve ilgili, bu kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde itirazında ısrar ederse, mesele Hakem heyetine gönderilir. Hakem heyetine taraflarca seçilen birer eksper hakem de katılır. Bu hakemler, ticaret, tarım ve sanayi işlerinde ve gümrük tarifeleri konusunda ihtisası olan kimseler arasından Ticaret bakanlığınca iki yıl için seçilen üç komiser hakem ile, İstanbul Ticaret ve Sanayi odalarının mütalaaları alınarak, Gümrük ve Tekel ile Ticaret bakanlıklarınca düzenlenen listede yer alan eksper hakemlerdir. Uyuşmazlık üstünde, taraflarca seçilen eksper hakemler oybirliğiyle bir sonuca varamazlarsa veya 15 gün içinde bir karar veremezlerse, Hakem heyeti meseleyi inceler ve en geç bir ay içinde karara bağlar. Bu kararlar gerekçeli olmalıdır. Takip olunan usul, yargılama usulüne benzemekle beraber, bu,heyetler birer mahkeme olmadığı gibi, kararları da yargısal nitelikte kabul edilemez. Eksper hakemler ve Hakem heyeti, tarife uygulamasından doğan ihtilâflarda eşyanın yalnız teknik niteliği ile. bu niteliğe göre tarifedeki yerini belirtmeğe yetkilidir, içtihat niteliğinde karar ve yorum yoluna gidemez. Bu bakımdan, hakem heyetlerinin bu çeşit kesin kararları bir yargı kararı niteliğinde değil, idarî-icraî bir işlem mahiyetindedir ve bunlar aleyhine, yazılı olarak bildirilmelerinden itibaren doksan gün içinde Danıştay’da iptal davası açılabilir.
5383 Sayılı Gümrük kanunu bazı eşyanın gümrük vergisinden muaf tutulmasını öngörmüştür (md. 17 ve devamı), örnek olarak şunlar alınabilir: 1. kamuya yararlı derneklere ve kamunun faydasına parasız tahsis edilmiş millî tesislere, konularına uygun olarak bağış yoluyle gelen eşya (Bakanlar kurulu kararı ile); 2. millî savunma ihtiyacı için hükümet tarafından doğrudan doğruya getirtilen silâhlar ile bunların parçaları ve teferruatı, her türlü savaş mühimmat ve ganimeti; 3. cumhurbaşkanının zat ve i- kametgâhı için gelen eşya; 4. yolcuların beraberlerinde getirdikleri, şahıslara ait, kullanılmış veya kullanılmamış zatî eşya ile, taşıma vasıtaları hizmetlilerinin yalnız kul: lanılmış zatî eşyası (yolcunun gelişinden i- tibaren, en geç altı ay sonra veya en çok iki ay önce gelen yalnız kullanılmış zatî eşya da bu hükümden yararlanır); 5. yabancı ülkedeki daimî görevlerinden dönen türk öğrencilerin veya yabancı ülkeye ticaret yahut diğer bir amaçla yerleşerek iki yıl kaldıktan sonra dönen türklerin göç suretiyle beraberlerinde veya kendilerinden en çok iki ay önce veya altı ay sonra gelen kullanılmış ev eşyası (iki yıl oturmaksızın zorlayıcı sebeplerle dönenlerin ev eşyası da bu hükümden yararlanır); 6. gümrükçe ticarî nitelikte olmadığı tespit olunan numunelik eşya ve modeller.
Gümrük kontrolü altında bulunan eşya, gümrük vergisinin ödenmesinden önce mahvolursa, gümrük resmi ödeme mükellefiyeti kalkar.

Yorum yazın