Uçaklar Nasıl Uçar

Uçaklar Nasıl Uçar – Uçaklar Nasıl Çalışır

ÇEŞİTLİ UÇAKLAR
Tarihin akışında, uçakların ortalıkta görünmesi pek eski değildir. Dede ve nineleriniz sizin yaşınızdayken insanlar bir uçak motoru sesini duyduklarında onu görebilmek için sokaklara koşuşurlardı. Bu yüzyılın başlangıcında bir uçağın yerden havalandırılması ve birkaç saniye havada kalması harika bir olaydı.
Ancak günümüzde dünya üzerindeki hava, her türlü uçak için adeta bir pist olmuştur. Bir gün içinde jet uçakları, birkaç tür helikopter, kargo (yük) uçakları, özel uçaklar, savaş uçakları ve hatta deniz uçağı bile görebilirsiniz. Bunların bir bölümü sesten hızlı gidebilirken bir bölümü de hemen hemen havada olduğu yerde durabilirler. Pek çok yerde, günün herhangi bir saatinde, havaya baktığınızda uçak görememeniz bile zordur.
Dünyanın bazı bölgelerinde; herhangi bir gemi, tren, hatta araba görmemiş olan insanlar uçağı tanımaktadırlar.
Uçaklar, kendilerini yukarı kaldıran havadan daha ağırdırlar. Öyleyse uçmalarını sağlayan nedir?

KUVVETLER ÜSTÜNE BAZI BİLGİLER
Kuvvet, bir nesnenin gitmesini, durmasını ya da hareketini değiştirmesini başlatan şeydir.
Bazı kuvvetler uçakların uçmasını önler. Bunlardan bir tanesi “yerçekimi”dir. Yerçekimi dünyadaki her şeyi dünyanın merkezine doğru çeker. (Bu yöne ‘aşağı’ adı verilir).
Uçağın uçmasını önleyen bir başka kuvvet de havanın kendine doğru gelen her şeyi geri itmesidir. Bu kuvvete genellikle “sürtünme” deriz. Uçak tasarımcıları buna “havanın aerodinamik direnci” derler.
Eğer uçak uçacaksa, yerçekimi ve havanın aerodinamik direncini kendi kuvvetleri ile yenmesi gerekir. Bunlara “itici ve kaldırıcı” kuvvet denir.

UÇAKLARIN UÇMASINI SAĞLAYAN NEDİR?
Motor, hava desteği, itici ve kaldırıcı kuvvetler uçakların uçmasını sağlar.
İtici kuvvet, uçağın motorunun yarattığı, uçağı sürtünmeden daha büyük bir kuvvetle yukarı itebilen, ayrıca yerçekiminin neden olduğu geri ve aşağıya doğru olan çekimi ortadan kaldırabi- len kuvvete verilen addır.
Kaldırıcı kuvvet, havanın yardımıyla elde edilen kuvvettir. Hava bir gazdır. Gözle görülememe- sine karşın, gerçekte vardır. Hava;insanlar, ağaçlar, dağlar, evler, bulutlar, uçaklar gibi dokunduğu her şey üzerinde bir basınç uygular ve bu basınç hiç durmaz.
Yaklaşık iki yüzyıl önce İsveçli bilim adamı Daniel Bernoulli, gazın (hava gibi) hızlı hareket ettiği oranda basıncının azaldığını buldu.
Uçakların yapısı öyle planlanmıştır ki, motor uçağı öne doğru götürdükçe, kanatlar altındaki hava kanatlar üstündeki havadan daha fazla basınç yapmaktadır. Böylece hava uçağı kaldırır ve orada tutar.
İtici ve kaldırıcı kuvvetler uçağın uçmasını birlikte sağlar.

İTİCİ VE KALDIRICI KUVVET BİRLİKTE ÇALIŞIR
Herhangi bir şey bir yönde giderken, ters yönde başka bir şeyi hareket ettirir. Bu bulguyu 300 yıl kadar önce, uçağın bulunuşundan çok önceleri, Sir Isaac Newton buldu. Onun buldukları bize uçakların günümüzde nasıl uçtukları konusunda çok şeyi açıklamaktadır.
Uçağın motoru, uçağı havada ileri doğru hareket ettirir. Uçak ileri gittikçe, hava, uçağın kanatlarının üstünden ve altından, geriye doğru gider.
Uçağın kanatları uçağın çevresindeki hava akımını keser. Daha sonra bu hava akımı uçağın arkasında yeniden birleşir.
Uçak kanadının özel bir biçimi vardır. Üstü eğri, altı düzdür. Bu durumda kanatın üst yanından dolaşan hava daha hızlı hareket etmelidir. Çünkü kanadın altında düz olarak giden havadan daha fazla yol alması gereklidir.

Hava hızlı hareket ettikçe basınç daha az olur. Böylece kanadın altında yavaş hareket eden hava fazla basınç yapar.
Eğer iki ayrı yerdeki hava basınçları farklıysa, fazla basıncı olan hava, basıncı az olan yere doğru hareket eder. Kanat altındaki havanın yukarı doğru hareket etmeye çalışması uçağı havada tutar.

BİÇİMLER ÖNEMLİDİR
Uçak tasarımcıları uçakların planını hazırlarken aerodinamik diye adlandırılan bilimden yararlanırlar.
Aerodinamik; nesneler çevresindeki havanın nasıl hareket ettiğini inceler; nesne köprü ya da ev gibi hareketsiz mi, yoksa kuş ya da uçak gibi hareketli mi? Nesnenin biçimi havanın nesne çevresindeki hareketi açısından önemlidir. Nesne aerodinamik biçimli oldukça çevresindeki hava daha hızlı ve rahat hareket eder.
Biçimlilik sürtünmeyi azaltır. Hızlı uçak, gemi ve trenlerin aerodinamik biçimleri elverişlidir. Hızlı hayvanların da öyledir, (insanların biçim üstüne birtakım düşünceleri nereden aldıklarını sanırsınız?)

Yorum yazın