Dikey İniş Kalkış Yapan Uçaklar

Dikey İniş Kalkış Yapan Uçaklar

DİKEY KALKIP İNEN UÇAKLAR:
Çoğu uçaklar havaalanlarından havalanırlar. Uçaklar, motorlarının itişi ve kanatları çevresindeki rüzgârın kaldırma gücü onları havaya kaldırıncaya dek, pist boyunca rüzgâra doğru hızla giderler.
Ama bir pist bazı uçakların gerekli uçuş hızına erişmesi için çok kısa ise ne olur? Eğer pist hiç yoksa ne olur? Bu durumlarda uçaklar nasıl havalanır?
Helikopterin bu konuda hiçbir sorunu yoktur. Çünkü dikey (dosdoğru yukarı) havalanabilir ve bir piste gereksinimi bulunmaz. Ama helikopterler, kanatlı uçaklar kadar hızlı ya da yüksekten uçamazlar. Bu nedenle uçak tasarımcıları başka uçak türleri yaratmışlardır.
DKİ, “dikey kalkış ve iniş” demektir. DKİ uçakları helikopter değildir. Olağan uçaklar gibi kanatları vardır, ama helikopter gibi dikey
kalkabilirler. Bazılarında kalkışı sağlayan rotor pervaneler, bazılarında ise aşağı dönük jet motorları ya da türbin pervaneleri vardır. Bu motorlar aşağıya basınç yapıp uçağı havaya kaldırırlar.
Uçak havadayken, öteki motorlar uçağı ile hareket ettirmek için itmeyi destekler. Bazen aynı jet motorları, rotorlar ya da pervaneler hem yükselme hem de uçma için kullanılır. Bu durumda pilot, uçak havadayken motorları dikey konumdan yatay konuma çevirir.
Bazı uçaklar “kısa iniş ve kalkış” yapabilecek biçimde planlanmıştır. Bu uçaklar dikey kalkmazlar, ancak o kadar hızlı tırmanırlar ki iniş ve kalkış için çok fazla bir yere gereksinme duymazlar.
Bir başka uçak ise hem kısa iniş ve kalkışı ve hem de dikine iniş ve kalkışı başarabilecek özellikte yapılmıştır.

UZAYA DOĞRU
Sıcak hava balonlarıyla uçan ilk havacılardan bu yana insanlar çalışmalarını uzaya doğru yönelttiler. Uçuş hakkında buldukları her olgu bu uğraş için yeni ve ileri bir adımdı.
Uzaya gidebilmek için hızla atmosferin içinden çıkabilen bir araca gereksinmemiz vardı. Böyle bir uzay gereci havada dünyaya yakın bir yerde ne denli uzun süre kalırsa,sürtünme ve onu yere çekmeğe çalışan yerçekiminin etkisi o denli çok olur.
Bu nedenle, araca havanın sürtünmesini en aza indirmek için aerodinamik bir biçim vermek gereklidir. Ayrıca yerçekiminin etkisini yenmesi için müthiş bir itme gücüne sahip olmalıdır. Dünyadan ayrılmak için birkaç saniyede durağan bir durumdan saatte 40.000 km.’lik bir hıza ulaşması gerekmektedir. Uzay araçları bu hıza ulaşıncaya kadar çok miktarda özel yakıt tüketirler. Bu zorunluk nedeniyle araçlar birbirinden
ayrılan bölümlerden oluşmuştur. Araç, bir kez yerçekimi dışına çıktıktan sonra, artık havaya gereksinmesi kalmaz.
Uçakların uçabilmesi için havanın varlığı zorunludur, ama bir uzay aracı havasız nasıl uçabilmektedir? Bu konuda ünlü bilgin bize yardımcı olmuştur.
İtici gücü daha çok olan, daha hızlı ve daha gelişmiş her yeni motorun bulucusu, uzay araçlarına her gün daha iyi bir aerodinamik biçim vermek için çalışan uçak mühendislerinin uzaya varma uğraşımındaki katkıları da büyüktür.
Kısaca yüzyıllar önce Çin’de oyuncak roketleri bulanlarla günümüze dek bu işle uğraşan herkesin bu konudaki yardımları yadsınamaz.
Bugün uzayda yolculuk yapabiliyoruz ve aya gidebiliyoruz. Belki bir gün tatilimizi geçirmek için bir rokete binip bir başka gezegene de gidebileceğiz.

Yorum yazın