Polarma Nedir – Polarma Çeşitleri

Polarma Nedir – Polarma Çeşitleri

Işınların yayılma doğrultusuna oranla bir bakışımsızlığın ortaya çıkmasıyla görülen olay

OPTİKTE POLARMA

YANSIMAYLA POLARMA
Bir ışık kaynağının yolladığı ışığa doğal ışık adı verilir. İzotrop bir ortamda elektriksel alan vektörüyle özdeşleşen ışık vektörü, yayılım doğrultusuna dik bir düzlemde titreşim yapar. Vektör doğrultusu, bu düzlemde, saniyede birkaç bin kere değişir ve dolayısıyla, doğal ışık ışını, yayılım doğrultusu çevresinde bir dolanım bakışıklılığına sahipmiş gibi görünür. Bununla birlikte, ışın alınır ve bir ayna tarafından geri yollanırsa, bu bakışımlılık ortadan kalkar ve 56° ’lik bir gelme açısı için yansıyan titreşim doğrultusu, kesinlik kazanır: Işık vektörü polarma düzlemi adı verilen SIRgelmedüzleminediktir; yansıyan ışığın tümüyle polarlanmış olduğu söylenir (Çiz. 1). Denk düşen gelme açısı, Brewster gelme açısıdır (Çiz. 2). Açı, bu Brewster açısından değişik olursa, ışık kısmi olarak polarlanır: Gelme düzlemine dik olan Vt titreşimine bu düzlemde yer alan V? titreşimi eklenir, bu iki titreşim birbiriyle bağlantısızdır, yani, aralarında bir evre bağı bulunmaz (Çiz.3).

ÇİFT KIRILMALI POLARMA
Billurlar genellikle bir yapı anizotropisi gösterirler, söz konusu anizotropi, billurları kateden ışığı da etkiler. Böylece, spat ya da kuvars billurlarının optik eksen adını alan bir bakışım ekseni vardır ve billurlar çift kırılmalıdırlar Bir billurun yüzüne dik olan bir ışın bir çift kırılma gösterir ve SI ile optik eksen arasında kalan ve polarma düzlemi adı verilen optik düzlemde yer alan IE ve 10 ışınlarına ayrışır (Çiz. 4). Olağan 10 ışını Descartes yasalarına uyar; bu ışın titreşimi polarma düzlemine diktir. Olağandışı IE ışını aynı yasalara uymaz; bu ışın için titreşim polarma düzlemi içinde yer alır Dolayısıyla, polarlanmış bir ışık deme ti elde etmek için,çift kırılmalı bir billur üstüne bir doğal ışık demeti yollamak ve çıkan demetlerden birini yol etmek yeterlidir. Böylece bir polarlayıcı elde edilir (sözgelimi Nicol prizması).

DİKROİZMLE POLARMA
Çift kırıl malı bazı billurlar olağan demeti büyül ölçüde zayıflatırlar. Bunların dikroil olduğu söylenir. Böylece kalınlığı yak laşık bir milimetre olan bir turmaliı yaprağı yalnızca olağandışı ışınlar geçirdiğinden polarlayıcı olarak kul lanılabilir. Polaroit adı altında, say dam bir plastik maddeye gömülmüş v< kinin iyodo sülfat gibi son derece dik roik bir maddenin küçük billurların taşıyan ince bir cam yapraktan yapıl mış polarlayıcılar üretilir.

DÖNMELİ POLARMA
Biot ve Arago, optik billur eksenine dik olarak kesilmiş, kesişen Nicol prizmaları araşma yerleştirilmiş bir kuvars billurunun ışığı yeniden oluşturduğunu ve sönmeyi sağlamak için de çözümleyiciyifana-lizleyici) beüi bir açıda döndürmek gerektiğini ortaya koydular. Aynı olay, etken madde adı verilen belirli bir dizi katı, sıvı ve gaz madde için de ge-çerlidir. Belirli bir etken madde kalınlığı, böylelikle doğrusal bir titreşimi, kaynağa bakan gözlemcinin sağmaya da soluna döndürür. Dönme açısı ka-tedilen kalınlıkla orantılı ve dalga uzunluğuyla maddenin yapışma bağlıdır. Maddelerin bu özelliği doğrudan yapılarıyla ilişkilidir ve dönmeli polarmanın incelenmesi sayesinde atom ya da iyon topluluklarının bakışımlarıyla ilgili kesin bilgiler elde edilir. Her etkin madde, aynada birbirlerinin görüntüsünden oluşan iki-biçimde bulunabilirler. Böylece, sağ kuvars ve sol kuvars, sağ ve sol tartarik asitler tanınır.

DÖNMELİ MAGNETİK POLARMA
İngiliz fizikçisi Faraday, güçlü bir elektromıknatısın alanına yerleştirilmiş sıvı ya da katı, saydam ve izotrop bir maddenin geçici olarak bir döndürme gücü kazandığım gösterdi. Nitekim, izotrop ortam, magnetik alanın bakışımının bulunduğu anizotrop bir ortama dönüşür; maddelerin çoğunluğu için, doğrusal titreşim magnetikle-yici akım yönünde döner; bu maddeler pozitif, bunun tersi dürümdakilere de negatif denir.

UYGULAMA ALANLARI
En çok kullanılan polarlayıcılar Nicol prizmaları ve özellikle de polaroitler-dir, çünkü, kullanılır yüzeyleri istenen büyüklükte olabilir. Fotoğraf filtreleri, gözlükler ve otomobillerin “polarlayıcı” öncamları, toprak, su ve kardan yansıyan polarlanmış ışığı az ya da çok zayıflatan polaroitlerden oluşmuş polarlayıcılardır.

Söz konusu polarlayıcılar çoğunlukla çift kullanılır. İlk polarlayıcının çıkışında, ışık titreşimi, parlayıcının temel kesiti adını alan bir düzlemde bulunur.İkincisi,yani çözümleyici,yalnızca temel kesitine koşut olan titreşimi geçirir. Kesitler koşut olursa, polarlayıcıların koşut olduğu söylenir: Bu durumda, bütün ışık, çözümleyiciden geçer. Kesitler birbirlerine dik oldu- ğunda, polarlayıcılar çapraz’dırrişık, çözümleyici tarafından tümüyle durdurulur. Bu ilkeye göre, ışığın polarma düzlemini döndüren etken maddeler incelenir .Palarmaölçer (polarimetre) adını alan bu aletler, başta şekerinkiler olmak üzere, değişik çözeltilerin derişimlerinin, saptanmasını sağlarlar. Ayrıca bu maddelerin molekül yapısıyla ilgili önemli bilgiler de verirler. Polarma olayı fotoesnek-lik ölçümünde, cam ya da pleksiglas maketler üstünde (köprü, çeşitli yapı ya da uçak maketleri), bunlara belirli etkiler uygulandığında zorlamaların incelenmesinde kullanılır

RENKSER KROMATİK POLARMA

Beyaz ışıkta, kesişen Nicol prizmalar arasına yerleştirilen orta tondaki bir sarı renk için kullanılan dalga lamı bu ışınımı söndürür, ama bütün ötekileri az ya da çok yüksek bir şiddetle geçirir. Lam, kırmızı-mor renge, yani, duyarlı renge bürünür. Herhangi bir kalınlıktaki bir lamla bazı ışınımlar söner ve çıkan ışık renklidir. Bu ışık tayfölçerde incelendiğinde, tayfta düzenli aralıklarda, sönmüş dalga uzunluklarına denk gelen siyah çizgiler gözlenir (çizgili tayf). Polarlayıcı ve çözümleyici araşma yerleştirilmiş bir billur yaprağı artık koşut olmayan yakınsak beyaz ışıkta aydınlatıldığında bir dürbünün odak düzleminde bir girişim biçimi gözlenir. Bütün, polarlayıcı mikroskop adım taşır. Söz konusu biçimde siyah çizgiler yer alır ve görünümü yaprağın yapısına, kalınlığına ve temel kesitlerle yansız çizgilerin açısına bağlıdır.

Yorum yazın