Nötron nedir

NÖTRON i. (fr. neutron). Nükl. Protonlarla birlikte çeşitli atomların çekirdeklerini meydana getiren, elektrik yükü bakımından nötür tanecik.

— ANSiKL. 1932’de İngiliz Chadwick tarafından keşfedilen nötron, kütlesi proto-nunkinden biraz büyük olan ve elektrik yükü taşımayan bir taneciktir. Serbest haldeyken, beta radyoaktiflikle, aşağı yukarı

15 dakikalık bir devir içinde protona dönüşür. Atom çekirdeğinde ise, mezonların yayımı ve soğurulması sonucu, nötronlar protonlara, protonlar da nötronlara dönüşür. Nötronlar nükleer bir tepkimeyle, meselâ berilyumun, radyum tarafından yayımlanan alfa tanecikleriyle bombardımanından elde edilebilir. Fakat, bir uranyum atomunun fisyonu sırasında pek çok nötron yayıldığına göre, en önemli kaynak atom pilidir. Elektrik yükü taşımadığı için, nötron madde içine kolayca girebilir. Hafif çekirdekler üzerine çarpan nötronlar yavaşlar ve hızları, termik çalkalanma hızlarına yakın olacak kadar azalır. Bu durumda nötronların ısıl olduğu söylenir. Dalga boyları atomlararası uzaklıklara yakın olan bu nötronlar, katiların incelenmesinde X ışınlarına yardımcı olur. (Bk. NÖTROGRAFİ.) Nötronlar, özellikle ısıl olanlar, çoğu zaman çekirdekleı tarafından soğurularak radyoaktif bir izotop verebilir. Bu olay, tıpta ve teknolojide kullanılan izotopların temel kaynağıdır. Uranyum veya plütonyum çekirdeği tarafından soğurulduğu zaman, nötronlar bu radyoaktif elementlerin fisyonuna yol açabilir.

Yorum yazın