BİRCİLİK

(Os- İttihâdiye, Vahdetiye, Vahdi- yet; Fr- Monisme, Al- Monismus, İng- Monism, İt. Monismo) Her alandaki çoklukları birliğe indirgeyen öğretilere verilen genel ad… Özellikle ruhu özdeğe ya da özdeği ruha indir-geyerek ruhla özdeği bir sayan öğretiler birci’ dirler- Bircilik terimi, ikicilik ve çokçuluk karşılığında kullanılır. Örneğin Alman düşünürü Hegel, özdeği ruhun ürünü saydığı için birci’ dir- Buna karşı Fransız düşünürü Descartes, ruhla özdeğin birbirlerine indirgenemeyecek- lerini ilerisürdüğü için ikici’dir- Alman düşü nürü Herbart da, evrendeki varlıkların birbirlerine indirgenemeyen birçok kökten geldiğini savunduğu için çokçu’dur. Bircilik terimi, Yunanca yalnız anlamına gelen monçs sözcüğünden Alman düşünürü Wolf tarafından türetilmiştir. Kimi yazarların tekçilik deyimiyle dilegetirdikleri bircilik, her türlü varlığm tek kaynaktan geldiği görüşünü adlan* dınr ve bu kaynağın özdek ya da ruh olarak I varsayılmasmdan ötürü özdekçi bircilik Vel düşünceci bircilik olmak üzere ikiye ayn])r I Spinoza, tüm kamutanrıcılar, tüm Doğu vel Bazı gizemcileri, tektanncılar, düşünceciler vel kaba özdekçiler bircidirler. Birciliğin en ge.l lişmiş ve bilimsel biçimi Marksçılıkta belir. I miştir- Bk- İkicilik, Çokçuluk, Marksçılık.

 

Yorum yazın