BİÇİMCİLİK

(Os- Sûrîyye, Şeklîyye, Sûretîyye, Mezhebi sûrîye; Fr- Formalisme, Al- Forma- lismus, İng- Formalism, İt- Formalismo) Bi- çim’i öz’den üstün tutan öğretilerin genel adı… Antikçağ Yunan düşünürü Aristoteles mantığında ve metafiziğinde, Alman düşünürü Kant törebiliminde, Alman düşünürü Herbart estetiğinde vb- biçimci’dirler- Sanat alanında sanat, sanat içindir (Fr- L’art pour l’art) görüşü de biçimci bir görüştür, çünkü sanatsal biçimi düşünsel öz’e üstün tutar- Bu düşünceye göre, sanat, biçimdir (Fr- L’art est une forme). Herbart da estetiğinde güzel’i biçimde bulmaktadır- Burjuva toplumunun soyut sanat anlayışı, kübizm, gerçeküstücülük, da- daizm, pürizm, fovizm, taşizm vb. gibi hemen bütün sanat akımları biçimcidirler ve sanatın özsel niteliğini yadsıyarak biçjmi üstün tutarlar. Biçimcilik, biçimle öz ilişkisinde biçimin rolünü abartan ya da onu tek geçerli değer kılan yanlış bir tutumdur. Bu yanlış tutum, aynı zamanda zarar vericidir. Öyle bir tarla’ düşünün ki ekimin bütün biçimsel gerekleri yerine getiriliyor; nadazlamyor, sürülüyor, gübreleniyor, sulanıyor- Ne var ki içine tohum atılmıyor- Bu tarladan ürün alınabilir mi? Bir yargı düşünün ki yargıç hukukun bütün biçimsel kurallarını titizlikle uyguluyor, ne var ki dâvânın gerçeklerle aydınlatılmasına önem vermiyor, bu yargı tüzeyi gerçekleştirebilir mi? İçerikten, özden yoksun biçim öz- deksel doğada, eşdeyişle nesnel gerçeklikte yoktur- Bu demektir ki içerikten yoksun ya da içeriği önemsenmemiş biçim, zorunlu olarak metafiziğe ve idealizme düşer. Bk- Biçim, Biçim ve Öz-

Yorum yazın