BAŞSIZCILIK

(Os- İhtilâlîyye, Inkılâbîyye, Mezhebi fevzâ, İhtilâlîyyün mezhebi; Fr- Anarchisme, Al- Anarchismus, İng. Anarchism) Başta devlet olmak üzere bütün baskıcı kurumlan ortadan kaldırmayı öneren öğreti… İngiliz düşünürü Godwin, 1793 yılında yayımlanan Political Justice adlı yapıtında, insanlığın ahlâkını bozduğu için devlet kuru- munun ortadan kaldınlmasını ilerisürmüştü- Stirner, Tucker’ Tolstoi vb. gibi birçok düşünürler de aynı kanıdaydılar. Fransız dü-şünürü Charles Fourier, “Çakıl taşlannı toplayıp bir kutuya koyun ve sallayın, hiç bir sanatçının beceremeyeceği kadar uyumlu bir mozayik elde edersiniz” demekle, toplumun doğal biçimlenişinin en uygun ve verimli biçimleniş olacağını dilegetiriyordu- Bu düşünce, Proudhon ve Bakunin gibi ütopyacı toplumcularla Kropotkin gibi kuramcılann elinde bir öğreti olma niteliğini kazandı. Başsı:- cılık terimini ilk kullanan Fransız düşünürü Joseph Proudhon bu düşünceyi ütopyacı toplumculukla, Rus nihilisti Mihaü Bakunin de Neçayev’in yokçuluğuyla kaynaştırdı* Prens Alekseyeviç Kropotkin de düşünceyi kuram-sal olarak düzenlemeye çalıştı ve başsızcılığı “Doğal uyumu, yapma kurumlarla zorlamamak” anlamıyla tanımladı* Kropotkin’e göre, “Başsızcılık, düzen yokluğu değil, baskı yokluğudur”* Devlet —Marksçılıktan alınan bir düşünceyle— egemen sınıfın çıkarlarını korumakla görevlendirilmiş gereksiz bir kurumdur- Özgürlüğü gerçekleştirme devrimine devlet’i yıkmakla başlamalıdır- Devlet —Marksçılığa aykırı bir düşünceyle— hiç bir zaman yeni bir toplum çağını başlatmak için kullanılamaz- Temsilcilik, gerçeklere dayanmayan bir düşçülüktür; bu gibi düşçülükler insanları in~ sandışılığa dönüştürür- Baskı yerine özgür işbirliği, korku yerine kardeşlik ve sevgi ger- çekleştirilmelidir- Devlet yerine işbirliğinin doğuracağı dernekler ve bu derneklerin birleşmesiyle meydana gelen federasyonlar kurul-malıdır- Uyum, bu birleşmelerin doğal dengesiyle gerçekleşecektir* Çeşitli birlikler her an yön ve biçim değiştirerek her an en yetkin yönü ve biçimi bulacaklardır* Devlet’le birlikte her türlü baskıcı kurum yok edilmelidir- İnsan; bir üretici olarak anamalın oto* ritesinden, bir vatandaş olarak devletin otoritesinden, bir birey olarak dinsel törenin otoritesinden kurtulmalı ve özgür bir gelişme olanağına kavuşmalıdır- Bütün insansal yetenekler ancak başsızcı bir toplumda, hiç bir baskıyla engellenmeksizin, özgürce gelişebilir… Ütopyacı bir alanda gelişen başsızcılık, Marksçılıktan yararlanmaya çalışmışsa da hiç bir zaman Marksçılığm bilimsel yönünü ve gerçeğini kavrayamamıştır* Birinci Enternasyo- nal’de bölücü bir rol. oynayan başsızcılar, “Devletin yavaş yavaş eriyip ortadan kalkmadan önce tarihsel bir dönem boyunca zorunlu olduğu” yolundaki Marksçı teze karşı çıkmışlardır* Başşızcılığa göre devrim, devleti yok etmektir• Mraksçıhğa göre devrim- burjuva devletini halk devletine dönüştürmektir- Bu iki tez arasındaki önemli fark, başsızcılığm ütopyacı karakterini belirtir- Marksçılığm geliştiricisi Lenin, Marksist Eylemin Çocukluk Hastalığı adım taşıyan yapıtında başsızcılıkla Marksçılık arasındaki kökten ayrımı şu sözlerle dilegetirmektedir: “Önce bu parti, Marks- çılığı inkâr ederek herhangi bir siyasal eyleme girişmeden önce sınıf güçlerini ve bu güçler arasındaki ilişkiyi hesaba katmanın gereğini anlamak istememekte, daha doğrusu anlayamamaktadır* Sonra bu parti bireysel terörizmi, suikastleri doğru bir eylem olarak tanımakla kendi ihtilâlci ruhunun, ya da solculuğunun özel bir belirtisi saymaktadır ki biz Marksçılar bunu kesin olarak reddederiz”. Görüldüğü gibi, birçok ülkelerde kasıtlı olarak Marksçılara yamanmak istenen anarşist (7’r- Başsızcı, Fr- Anarchiste) deyiminin Marks- çılarla en küçük bir ilgisi yoktur. Başsızcılık, tam tersine, küçük özel mülkiyetin savunuculuğunu yapan ve küçük özel mülk sahipliğinin çıkarları uğruna savaşan bir küçük burjuva öğretisidir- Başsızcılara karşı çıkan ve onlarla savaşan, burjuva ideologları değil, Marksçılar olmuştur ve olmaktadır* Bk- Marksçılık, Yokçuluk*

Yorum yazın