Transformatör Nedir Nasıl Çalışır

Transformatör Nedir Nasıl Çalışır

Transformatör, elektrik gücünün geriliminde, yoğunluğunda, biçiminde değişiklik sağlar. Suyun akışı yerçekimi kuvvetinin etkisiyle gerçekleşir.
Elektrik akımı ise elektron adı verilen küçük taneciklerin hareketiyle oluşur. Elektrik akımını gerçekleştiren kuvvete voltaj adı verilir. Uygulanan voltajın düşük ya da yüksek olmasına göre elektrik akımı zayıf ya da kuvvetli olur.
Uzak mesafelere teller aracılığıyla elektriğin iletilmesinde çok yüksek voltajdan yararlanılır. Böylece elektrik kaybı çok az olur. İletim alçak voltajla yapılsaydı kayıp daha çok olurdu. Ancak yüksek voltajlar tehlikelidir. Bu nedenle elektrik akımının uzak bir yere iletilmesi istenildiğinde voltaj yüksek bir düzeye çıkarılır, daha sonra kullanım sırasında tehlikesiz olacak bir düzeye indirilir. Voltajdaki bu çeşit değişmeler transformatörlerle düzenlenir.
Bir telden geçen elektrik akımı tel çevresinde manyetik bir alan oluşturur. Aynı tel demir bir çubuk üzerine sarılırsa, çubuk kuzey ve güney kutupları olan bir mıknatıs oluşturur. Elektrik akımı arttıkça mıknatısın kuvveti de artar. Manyetik alan mıknatısın kuzey kutbundan başlayarak güney kutbuna davam eden kuvvet çizgileri olarak düşünülebilir. Mıknatıs alanı kuvvetlendikçe, kuvvet çizgilerinin de sayısı artar. Elektrik akımı kesilirse, kuvvet çizgileri de bozunur ve çubuğun mıknatıs etkisi ortadan kalkar.
Elektrik akımı ile oluşturulan mıknatıslara elektromıknatıs adı verilir. Elektromıknatısın metal cisimlere uyguladığı çekme kuvveti elektriğin etkisiyle oluşmaktadır.
Olay ters yönde de gerçekleştirilebilir. Bir mıknatıs tel bir bobinin içine yerleştirilirse bobinden akım geçer. Bobinin büküm yerlerinde mıknatısın kuvvet çizgileri kesilir. Bobinden akım geçmesi sağlanır.
Bir dalgalı (alternatif) akım tek yönde etkirse kuvveti önce devamlı artar, sonra azalarak durur. Daha ters yönde artmaya başlar. Bu akım bir elektromıknatıs içinden geçirilirse mıknatısın kutuplarında da değişme olur. Kuzey ve güney kutuplar devamlı olarak yer değiştirir. Kutupların değişmesi ile kuvvet çizgilerinde de düşme ve yükselme olur. Böyle bir elektromıknatıs ikinci bir bobinin yanına yerleştirilirse, yükselme ve düşme gösteren kuvvet çizgileri ikinci bobinin büküm yerlerinde kesilir. Bobinde alternatif akım başlatılmış olur. Elektromıknatısın bulunduğu bobine birincil bobin, diğerine de ikincil bobin adı verilir
indüksiyon akımının voltajı ikincil bobindeki sarım sayısıyla orantılıdır. Sarımların sayıca çok olması yüksek voltaj oluşturur. Sarım sayısı az olduğunda bobin kuvvet çizgilerini daha az keser ve voltaj da düşük olur. Bu nedenle birinci bobindeki voltaj ikinci bobine daha düşük ya da yüksek olarak iletilebilir

Yorum yazın