Radar Nedir

Radar Nedir
Radar NedirRadyoalgılama ve uzaklık ölçümü anlamına gelen İngilizce Radio Detecti-on And Ranging’in kısaltması. Radar, elektromagnetik dalgaların yansımasından yararlanılarak bir engelin yönünün ve uzaklığının saptanmasını sağlayan bir verici-alıcı topluluğudur. Bir radar demeti bir engele (sözgelimi, uçak ya da gemi) çarpınca, engel dalgaları yayınlar; engelin yansıttığı dalgayı hemen saptamak gerekir (Çiz.l).
Kısa dalgaların yansıması olayı, 1925’e doğru gözlenmiş ve birkaç yıl sonra bundan yararlanılmıştır

1933’te A.B.D’nde Breit ve Tuwe, atmosferin İyonlaştırıcı yüksek katmanlarının uzaklığını ölçtüler. 1936’da R.A. Watson-Watt, İngiltere kıyılarının 1940’taki savunmasına katkıda bulunacak bir radarın planlarım yaptı. Aynı yıllarda Normandie yolcu gemisi, buzdağlarım 2 km’ye kadar saptamak üzere bir radarla donatıldı. Radarın kullanımı hem sivil, hem de askeri alanlarda geliştirildi: Gemilerin ve uçakların donatımı; havayollarının denetimi ve güvenliği için yere yerleş-tirümiş gözetleme şebekeleri; gözetleme radarları; atış (nişan alma) radarları; vb.

YAYINIM

Verici, uzamda yönetimli bir elektromagnetik dalga demeti yayınlar; yayınım süresi çok kısa (bir mikrosaniyeye yakın bir empülsiyon süresi) olan dalgalar yirmi-otuz ya da birkaç yüz mikrosaniydik düzenli aralıklarla birbirinden ayrılmışlardır. Söz konusu elektromagnetik dalgaların frekansları çok yüksek, 100 megahertz il 100 000 megahertz arasındadır (bir kaç on santimetre ile birkaç milimetre arasındaki dalga boylarına den! düşer).
Verici, yüksek frekanslı bir tüp yardımıyla gerçekleştirilmiş olan bir osiloskopu içerir; bu tüp ya bir klistroı ya da çoğunlukla bir magnetrondu: (magnetronla yayınım gücü ve bu yüz den de erişilebilen uzaklık daha büyüktür). Bir modülatör sistemi osilatörün empülsiyon düzenini yönetir. Bı empülsiyonlar, çoğunlukla bir dipolle parabolik bir yansıtıcıyı içeren anten le yayınlanırlar.

Yönün saptanmasındaki duyarlılık de metin ya da dilimin genişliğine bağlı dır (işlem iki dilimli ya da dönerek işleyen konik taramalı aygıtlarla ger çekleştirilir, Çiz. 2). Radarın menzil (erişebildiği uzaklık) yayınım gücün? (yüz kadar kilowatta çıkabilir) ve bı gücün dar bir demetin içinde toplanmasına bağlıdır.

YAYINIMIN ALINMASI

Demetin değdiği engel, aldığı dalgaları yayındırır ve yansıür. Bir bölümünü antenin yakaladığı dönüş ya da yankı dalgasının gücü çok zayıftır (birkaç mikrowatt). Alıcı-verici sistemi genellikle aynı antenden yararlanır ve bir “yayınlama-alma” bölmesi dönüş sinyalini alıcıya doğru yöneltir. Belirli bir dalganın yayınımıyla alınmasını ayıran At zaman aralığı (empülsiyon) engel ile radar arasındaki d uzaklığının ölçülmesini sağlar; elektromagnetik dalga 300 000 km/sn hızla yayıldığından. bu d uzaklığı 300 000 (At) km’ye eşit olur. 2

Alıcı, çeşitli kuvvetlendirici ve sinyali göstergeye (görselleştirme sistemi) uygun hale getirici çeşitli bölümleri içerir. Gösterge, osiloskopunkine benzeyen, flüorışıl ekranlı bir katot tüpüdür. Katot ışınları demetini saptırma ve tarama (elektrik ya da magnetik alan yardımıyla) düzenekleri özellikle radar türüne uygun olarak yapılmıştır.

P tipindeki ekranlı radar (Çiz. 3) söz konusu olduğunda, saptama kutupsal koordinatlı bir sistemle gerçekleştirilir (yön ve uzaklık). Spotun taraması merkezden (empülsiyonun ilk gönderilişi) ekranın çevresine doğru, antenin dönüşüyle eşzamanlı olarak dönen bir ışınla yapılır. Dönüş sinyalinin alınışında yankı, spotun kuvvetli bir ışımasına yol açar. Bu ışıklı nokta engelin görüntüsünü, ayar ekranı üstünde, yönü bir referans ışınma göre, uzaklığıysa ekranın merkezine göre belirler.

Ekran üstündeki kaplama maddesi, yeterli boyutlardaki engellerin sınırlarının (sabit yankılar) kestirilebilmesi ve gözetlenecek hareketli cisimlerin yankılarının hareketinin gözlenebilmesi için oldukça büyük bir ışık değişimi ortaya koyar.RADARLARIN GELİŞTİRİLMESİ VE BAŞKA TÜRLERİ

Radarlara farklı düzeltmeler getirilmiştir:

-yöndeki ve erişilebilen uzaklıktaki duyarlılığın artırılması;

-erişilebilen uzaklığın (menzilin) artırılması (binlerce kilometre);

-gözlemi bozan sabit yankıların giderilmesi;

-otomatikleştirme (araştırma radarı ve izleme radarı).

Ayrıca özel düzenlemeler de gerçekleştirilmiştir:Havacılıkta kullanılan Doppler radarı bir uçağın hızının ölçülmesini sağlar ve yolu hesaplayım bir öğe oluşturur; çarpışmaları önleyici geniş alanlı radar, hava ulaşımında kullanılır; cevap verici radarlar izlenen hareketlerin, istek üstüne, saptanmasını sağlar.

Yorum yazın