Anten Nedir – Anten Tipleri

Anten Nedir – Anten Tipleri Hakkında Bilgiler

Tv Anteni

İletişimde, elektromanyetik dalgaları bir vericiyle yayınlayan ya da bir alıcıyla seçip alan araç, antendir. Televizyon ve radyoların antenleri genellikle tel, çubuk ya da kuleciklerden oluşurken, transistörlü radyolarda anten, demiroksitli çubuk üzerine bir telin sarılmasıyla meydana gelir.
Genellikle verici anten, bir verici devre aracılığıyla belirli frekanslarda büyük titreşim akımı üreten bir güç osilatörüne (titreşim üretici) bağlıdır. Üretilen titreşimler, karşılıklı olarak devrede bir titreşim akımı oluşturur: bu da, antende titreşim akımı meydana getirir. Antene verilen titreşim akımının bir bölümü ısı şeklinde yitirilir, gücün geri kalan büyük bölümü uzaya elektromanyetik radyasyon şeklinde dağılır.


Elektromanyetik Radyasyonun Özellikleri

Elektromanyetik radyasyonun, antenlerin işlevini etkileyen Uç önemli özelliği, bir uzay aracından radyo dalgalarının verilişiyle açıklanabilir.
1) Bir uzay aracının verici anteninden enerji, uzay boşluğunda milyonlarca kilometre uzaklığa ve bu arada yeryüzündeki herhangi bir alıcıya iletilebilir.
2) Uzay aracı uzaklaşıyorsa alıcıdaki güç, verici anten ile alıcı arasındaki uzaklığa “r” dersek, V’nin karesi ile ters orantılı olarak azalır: uzay aracı yaklaşıyorsa, aynı oranda artar.
3) Antenin nisbi hızı ne olursa, olsun yaydığı en küçük sinyaller saniyede r/c hızıyla alıcı tarafından alınır. Burada c, ışık hızı olup saniyede yaklaşık 300.000 kilometredir.
Verici ile alıcı arasında maddi bir ortamın var olmaması ve yayılma hızının tiim evren için sabit oluşu, elektromanyetik etkileşime özgü bir durumdur. Elektromanyetik dalgaların yayılımının, sıvı ya da gaz bir ortam içinde basıncın
dağılımı ve esnek bir madde içinde titreşimlerin dağılımı ya da benzeri bir fiziksel olayla ilintili yanı yoktur. Bu nedenle, bir verici antenden bir alıcı antene elektromanyetik sinyallerin verilişi, fiziksel olarak ses dalgalarının yayılışına benzemez. ‘
Bununla birlikte, elektromanyetik dalgaların dağılımına ilişkin oldukça başarılı ve eksiksiz matematiksel bir kuram geliştirilmiştir. Bu kurama göre, tüm uzayı kaplayan bir elektromanyetik alan bulunmaktadır. Bu alan elektrik yüklerinin konum ve hareketleriyle oranlı olarak saptanabilir. Matematik formüllendirmede, elektromanyetik alan verici ve alıcı arasındaki maddi ortam yerine sayılır. Elektromanyetik alan, ışık hızında hareket eden titreşim akımlarıyla kuvvet uygulayabilir, enerji ve hızları iletebilir. Bu modele göre, bir antendeki titreşim akımları zamanla değişen ve benzeri olmayan bir elektromanyetik
alan oluşturur. Bu alan da, her bir anten verici elemanından dışa doğru ışınsal dalgacıklar şeklinde yayılan ardışık akımlar meydana getirir. Verici antenin uygun şekil ve büyüklükte seçilişiyle, antenin akım elemanlarından yayılan pek çok dalgacık belli ve istenen bir yönde birbirlerini pekiştirir. Bu şekilde, uzaktaki alıcı antenin yüzeyinde önemli bir manyetik alan oluşur. Bu antenin tüm elemanlarında, bu manyetik alan her an verici antende oluşan titreşim akımlarının gücüyle orantılı olarak yeni titreşim akımları meydana getirir.
Verici ve alıcı antenlerin güçleri, önemli ölçüde dalga boyunun özelliklerine bağlıdır. Frekans birimi, saniyede devir olarak hertz (hz); saniyede bin devir olarak kilohertz(khz) ve saniyede bir milyon devir olarak megahertz (Mhz) dir. Bir elektromanyetik dalganın şekli çizimle gösterildiğinde, dalga boyu birbirini izleyen iki tepe noktası arasındaki uzaklık ya da tam bir titreşim sürecinde iki nokta arasında alınan yol olarak tanımlanır. Antenin boyutları dalga boyuyla karşılaştırıldığında çok küçük değilse, verici antenden elektromanyetik yayılım aynı özelliklerde çıkar ve alıcı antenden de giriş aynı özellikleri korunmuş olarak radyo ya da TV aygıtına iletilir.

ANTEN TİPLERİ
Şekil 1 A’da görülen basit bir tel ya da çubuk anten, frekansı 174-216 Mhz arasında değişen UHF (çok yüksek frekanslı) televizyon aygıtları için: frekansı 88-108 Mhz arasında değişen FM (frekans modülasyonlu) radyolar ve frekansı 44-88 Mhz arasında değişen orta dalga televizyonlar için uygundur. Bu anten, yönlendirici ve yansıtıcı olarak görev yapan bir ya da birden çok uygun boy ve aralıkta dizilmiş iletkenle güçlendirilirse, daha etkin bir alıcı verici işlev yapması sağlanır. Alıcı olarak kullanılan bir anten, alıcı parçalarının yerine verici parçalar konduğunda verici olarak da kullanılabilir. Şekil 1 A ve 1 B’deki ikiz kutuplu (dipol) bir antenin günlük kullanımda rastlanabilecek bir şekli de Şekil 2’de gösterilmiştir. Günlük kullanımda da, bu anten hem alıcı hem de verici olarak işlev görebilir.
Televizyon ve FM’li radyoların dışında, kısa dalga radyolar 9-12 Mhz’lik alçak frekansta çalışır. AM (amplitud modülasyonlu) radyolar, daha alçak olan 550-1600 khz.’lık frekansta görev yapar. VLF (çok alçak frekans) bandı, daha da alçak olan 10-30 khz.’lik frekanslarda işlevini sürdürür. Böyle düşük frekanslı antenler, Televizyon ve FM’li radyoların yatay antenlerinin tersine, dikey olarak biçimlendirilir. Bu durumda toprak bağlantılı bir antende yer, iletken olarak antenin alt yarısında etkin bir alış gücü sağlar. Ama, bu frekans düzeyinde ve 1/4 dalga boyunda dikey anten etkinlik sağlayamayacağından, antenin bir bölümü yatay olarak ve L ya da T harfi biçiminde düzenlenir (Şekil 3). Yeterli amplifikasyon var ise, küçük halka biçimli antenler de kullanılabilir.

Yorum yazın