Vilfredo-Frederico-Damaso PARETO

İtalyan iktisatçısı ve sosyologu’dur.
1848-1923 yıllarında yaşamıştır.
– Bir aristokrat ailedendir.” Faşizmin ideolojik öncüsü olduğu ileri sürülmüştür*.
1 Paristte doğmuştuk “Mühendislik • tahsil etmiştir.1 Bir demiryolu kumpanyasını müdür olmuştur. İtalyan demir sanayiini yönetmiştir, iş hayatında geniş tecrübe kazanmıştır.
Politikaya yakın ilgi göstermiştir. Bütün hükümetleri sert tenkitlere hedef tutmuştur.
Pantaleoni’nin telkinleri altında iktisat teorisini incelemeğe başlamıştır. Piyasa tatbikatından yetiştiği halde, tercihi salt teoriye kaymıştır. Léon Walras’tan sonra, Lozan Üniversitesine iktisat profesörü olmuştur.
Léon Walras ve VUfredo Pareto. Lozan Ekolünün kurucularıdır. Genel Denge Teorilerinin temsilcileridir.
Pareto, Paris Üniversitesinde de okutmuştur. Ancak kendi vatanında hiç ders vermemiştir.
1912 den sonra, tahlillerini sosyoloji konularına yöneltmiştir.
Pareto’nun İktisadî düşünce tarihindeki yeri şöyle özetlenebilir :
iktisat teorisine matematik tahlil metodlarını uygulamıştır.
Ricardo’ nun teorilerini matematik yardımile izah etmeği denemiştir. Birçok noktalarını işleyerek, derinleştirerek, düzelterek ve değiştirerek yepyeni denilebilecek bir sistem ortaya çıkarmıştır.
Ricardo ‘nun mukayseli maliyetler kavramından hareket ederek birçok piyasalarda Birbirlerine Bağlı Fiyatlar Dengesi Teorisine varmıştır. Denge modelini ihracatı ve fiyatları da kapsayacak açık ve genel bir sistem halinde geliştirmiştir. Milletlerarası Fiyatlar Dengesi Teorisini kurmuştur.
Walras’ın Kıymet Teorisini tatminkâr bulmamıştır. Onun nedret kavramı yerine ofelimite terimini ikame etmiştir. Marjinal faydaya da basit ofelimite demiştir.
Toplam ofelimite terimini kardinal fayda kavramına ve fonksiyon indeksi terimini ordinal fay- da’ya tercih etmiştir. Kardinal fayda yerine kayıtsızlık eğrilerile ve tercih eğril er ie tahlillerini yürütmüştür, ilk defa Edgeworth’un kullandığı kayıtsızlık ve tercih eğrilerinden başlayarak, tam rekabette denge durumlarına erişmek ve indeks fonksiyonları adını verdiği ordinat indekslere varmak mümkün olabileceğini göstermiştir.
Üretim Teorisinde, tercihler yaklaşımından tahlillerini geliştirmiş, üreticinin davranışını kayıtsızlık eğrilerile ve (en yüksek kâr çizgilerile tam ve eksik transformasyon çizgilerile ilh..) izah etmiştir.
Mal’ıyet Teorisinde, tam rekabet koşullarının ideal denge durumunda, fiyatın marjinal maliyete ve aynı zamanda toplam hasılatın toplam masraflara eşit olacağı sonucuna varmıştır.
Kendisini Ekonometri’nin öncüleri arasına geçiren meşhur Pareto Kânunu geniş ilgi topiamış ve hararetli tartışmalara yol açmıştır.
(Bk; Pareto Sosyolojisi, Pareto Kanunu, Pantaleoni, Léon Walras, kayıtsızlık eğrileri, ofelimite).

Yorum yazın