Türkiye Emlak Bankası

Türkiye Emlak Bankası, kısa adı konutbank. Anadolu Bankası ile Türkiye Emlak Kredi Bankası’nın (Tek Bank) birleştirilmesiyle Ocak 1988’de oluşturulmuş, tüzel kişiliği olan özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı iktisadi devlet teşekkülü. Merkezi İstanbul’da bulunan Konutbank’ın ilgili olduğu bakanlık Başbakanlıktır.

Haziran 1946’da konut sektörünü kredilen-dirmek amacıyla bir mevduat bankası olarak kurulan Tek Bank son olarak 1984’te 233 sayılı kanun hükmünde kararnameye bağlanmıştı. Merkezi Ankara’daydı. Ülke çapında 303 şubesi, yurtdışında da Berlin. Düsseldorf, Münih ve Amsterdam temsilciliklerinin yanı sıra Cidde’de bir irtibat bürosu vardı. İnşaat ve İmar AŞ adlı bağlı ortaklığı dışında inşaat, çimento sanayisi ve bankacılık alanlarında 18 şirkette iştiraki bulunuyordu.

Aralık 1961’de ihracatçıların finansman gereksinimini karşılamak üzere çok amaçlı bir ticaret bankası olarak kurulan Anadolu Bankası da 1984’te 233 sayılı kanun hükmünde kararnameye bağlanmıştı. Merkezi İstanbul’daydı. 1986 sonunda 130 şubesi ile Cidde, Paris, Mannheim, Bremen ve Rot-terdam’da temsilcilikleri vardı. On yedi şirkette iştiraki bulunan bankanın donuk krediler yüzünden mali yapısı çok zayıflamış ve bilanço üzerinde kârlılığı ancak banka gayrimenkullerinin satışıyla sağlanabilmişti. Bu nedenle iki kamu bankasının birleştirilmesi daha çok Anadolu Bankası’nı kurtarmayı amaçlayan bir işlem olarak değerlendirildi.

Ocak 1988’de yayımlanan ana statüsüyle önceki iki kamu bankasının işlevlerini sürdürme göreviyle, 225 milyar TL sermayeyle kurulan Konutbank’ın hisse senetlerinin yüzde 97’si hâzineye, yüzde 3’üne karşılık düşen B grubu da hâzineye, kamu kuruluşlarına, mesleki kuruluşlara, gerçek ve tüzel kişilere ayrıldı. Ana statüye göre her türlü bankacılık işlemini yapma yetkisini de taşıyan banka doğrudan konut yapımcılığına girişebilecek, örnek yerleşim yerleri kurabilecek, yapı ve yapı malzemesi sanayisine yatırımda bulunabilecek, yapı tasarrufları sandıkları kurabilecek ve ilgili olduğu alanlarda çalışan kamu özel fonlarını amaçlan doğrultusunda kullanabilecekti. Bundan sonra banka toplu konut kredileri sisteminde önemli rol oynamaya başladı.

1989 sonunda 438 şubesi bulunan Konut-bank’m 5 trilyon liralık bir mevduat hacmi vardı. Bu tarihte mevduat büyüklüğü bakımından Ziraat ve İş bankalarının ardından üçüncü sıraya yerleşmeyi -başaran banka, toplam kredi hacmi açısından da 4,6 trilyon TL’lik bir işlemle Ziraat Bankası’ndan sonra ikinci konumdaydı. Öz kaynak büyüklüğü bakımından bankalar arasında beşinci, kamu bankaları arasında ise üçüncüydü. Üç trilyon liraya varan gayrimenkul kredisiyle bu alanın en önemli ihtisas bankası durumundaydı. Dış temsilciliklerini Anadolu Bankası ve Tek Bank’tan devralan Konut-bank, bunlara Bonn temsilciliğini eklemiş ve Bremen temsilciliğini de bir irtibat bürosuna dönüştürmüştür.
Konutbank. bağlı ortaklığı İnşaat ve İmar AŞ gibi, iştiraklerinin büyük bölümünü de yerine geçtiği iki bankadan devralmıştır. Bankanın inşaat alanındaki iştirakleri. Tek Bank’tan geçen İstanbul İmar, Oyak-Kutlu-taş Konut Holding AŞ, Oyak-Kutlutaş İnşaat ve Tesisat Tic. AŞ, Oyak-Kutlutaş İstanbul Prefabrike Eleman San. Tic. AŞ, Oyak-Kutlutaş Pazarlama AŞ, Anadolu Bankası’ndan devralman Anadolu Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve yeni katılman Biltepe İnşaat ve Yapı Elemanları San. ve Tic. AŞ’dir. Türkiye Çimento ve Toprak Sanayii ile Ankara Çimento San. AŞ’deki Tek Bank’tan devreden paylar özelleştirme kapsamına alınmıştır. Bankacılık alanında, TC Merkez Bankası, Türk Ticaret Bankası ve Türkiye İş Bankası iştirakleri Tek Bank’ tan, Arap-Türk Bankası iştiraki Anadolu Bankası’ndan devralınmıştır. Ayrıca TÖBANK’ta iştiraki bulunmaktadır. Sigortacılıkta Milli Reasürans TAŞ ile Güven Sigorta TAŞ eski Tek Bank iştirakleri, Oyak Sigorta AŞ ise Anadolu Bankası iştirakidir. Sanayi alanında Manisa Pamuklu Mensucat San. AŞ Tek Bank’tan, Rabak Elektrolitik Bakır ve Mamulleri AŞ, Madeni ve Kimyevi Boyalar Fab. Ltd. Şti., Bakırsan, Jakarteks, Tüboplast, Yürtaş, Anadolu Tekstil İthalat ve ihracat Sanayii Anadolu Bankası’ndan mirastır. Kömür İşletmeleri AŞ, Çukurova Elektrik AŞ, Disütaş Damızlık İnek ve Süt Ürünleri Tic. AŞ, Gima iştirakleri de Anadolu Bankası kanalından gelmedir.

Yorum yazın