Tam maliyet sistemi nedir

firmaların azami kârı gerçekleştirmek için marjinal maliyet – marjinal gelir eşitliğine dayanmak yerine, uyguladıkları pratik bir kuralı ifade eder.
İkinci Dünya Savaşına yakın yıllarda, firma davranışlarını izahta kullanılan marjinal tahlillerin pratik hayatta ne ölçüde uygulandıklarını anlamak amacıyla firmalar arasında çeşitli anketler yapıldı. Ancak realite ile temasa geçen bu anketlerin ilk sonuçları oldukça şaşırtıcı idi. Zira, ankete cevap veren müteşebbislerin. Firma Teorisinde yer alan marjinal tahlillerden haberdar olmadıkları hayretle görüldü.
Gelen cevaplardan, firmaların pratik hayatta uyguladıkları yol çok basittir. Ortalama değişir maliyet esas alınır ve buna, iki ilâve yapılır. Biri, sabit maliyetleri karşılayacak bir yüzde oranıdır. Bu oran firmalara göre değişmektedir, ikinci ilâve, firmanın kâr yüzdesidir ve genellikle %10 civarında tesbit edilmektedir. Satış maliyetleri ve bazen de sermayenin faizi, sabit maliyetlerin içine veya kâr yüzdesine alınmaktadır.
Rahatça denebilir ki, tam maliyet ilkesi, ankete giren firmaların fiyat politikalarında temel kuraldır.
Ancak, teori ile uygulama arasında ortaya çıkan bu âonuç karşısında, iktisatçıların iki gruba ayrıldıkları görüldü. Anketleri yürüten ve tahlillere girişen ilk grup için marjinal teorinin reel hayatı izah kabiliyeti yoktur ve bu nedenle tam maliyet’i yeni ve geçerli bir teori olarak kabul etmek gerekir.
Diğer grup ise, marjinal teoriyi savunarak, an- ketçilerin özel durumları «genelleştirdiklerini ve acele sonuçlara vardıklarını belirtti ve anket so-nuçlarının marjinal tahlili ortadan kaldırdığını iddia etmenin yanlış olacağını ileri sürdü.
Aslında, tahlil derinleştirilirse, marjinal tahlillerle tam maliyet arasında birbirlerini tamamlayan ilişkiler vardır. Tam maliyeti, daha ziyade marjinal teorinin pratik bir uygulaması kabul etmek yerinde olacaktır. Kısaca, tam maliyet, marjinal tahlilin bir «antitez»i değildir. Bir benzetme yoluyla denebilir ki, bir anne, çocuğunun ruhsal davranışlarını, doktorun kullandığı terimlerle düşünmeyebilir. Fakat içgüdüsü, aklı ve tecrübesiyle, çocuğa verilecek terbiye konusunda doktorla aynı sonuçlara varabilir.
Almancası : Vollkosten.
Fransızcası : plein-coût (fulUcost).
İngilizcesi : full-cost.
(Bk; maliyetler).

Yorum yazın